Προτεραιότητα η ποιότητα ζωής

«το θέμα είναι να θεωρηθεί στόχος η ποιότητα ζωής και όχι η οικονομική ανάπτυξη»

Έκθεση της Διακυβερνητικής Επιστημονικής και Πολιτικής Πλατφόρμας για τη Βιοποικιλότητα και τις Υπηρεσίες Οικοσυστήματος (IPBES) του ΟΗΕ για την οποία εργάστηκαν 450 επιστήμονες για τρία ολόκληρα χρόνια αποφαίνεται μεταξύ άλλων ότι :

«η Φύση είναι καταδικασμένη να συνεχίσει την ταχεία καταστροφική της πορεία, λόγω των τραγικών επιπτώσεων που έχει το πέρασμα της ανθρωπότητας από τον πλανήτη. Εκτός και αν γίνουν βαθιές αλλαγές στα μοντέλα παραγωγής και κατανάλωσης των ανθρώπων».

Ένα εκατομμύριο είδη ζώων και φυτών κινδυνεύουν με εξαφάνιση μέσα στις επόμενες δεκαετίες.

Είμαι σίγουρος ότι οι περισσότεροι άνθρωποι προσπερνούν νέα με τέτοιο περιεχόμενο ήδη και μόνο από τον τίτλο.

Υπάρχει το εξής παράξενο. Ενώ σε ατομικό επίπεδο ο άνθρωπος επιστρατεύει πολύ πιο εύκολα τη λειτουργία της πρόληψης και της πρόβλεψης για το μέλλον (σε σημείο συχνά να εξωθεί τον εαυτό του σε υπερβολικό γενικευμένο άγχος), σε επίπεδο συνόλου αυτό είναι πολύ πιο δυσχερές. Αυτό μας δείχνει η εκτίμηση των γεγονότων. Σκουπίδια, μόλυνση εδάφους, αέρα και θάλασσας, πυρκαγιές, υλοτομία, υπεραλιεία, ζιζανιοκτόνα, πλαστικά, κυνήγι και πολλά άλλα.

Η ενασχόληση με τη μελέτη της ανθρώπινης φύσης παρέχει κάποιες αρχικές απαντήσεις. Ο άνθρωπος έχει την τάση να αποφεύγει με κάθε τρόπο ό,τι του προκαλεί δυσφορία και δεν το αντιλαμβάνεται ως άμεση απειλή. Η κλιματική αλλαγή αποτελεί μια απειλή, αλλά δε ζούμε κάτι τέτοιο στην καθημερινότητά μας. Ή το ζούμε αλλά δε φαίνεται να κινδυνεύουμε από αυτό. Π.χ. ναι αναπνέουμε καυσαέριο καθημερινά όσοι ζούμε στις πόλεις, αλλά συνεχίζουμε αμέριμνοι, δεν υπάρχει άμεση επίπτωση. Ναι βλέπουμε παντού πεταμένα σκουπίδια, μπορεί λίγο να σουφρώνουμε τη μύτη μας, αλλά δεν κινδυνεύει η ζωή μας από αυτό. Έτσι το προσπερνάμε και στρεφόμαστε σε ευχάριστες ασχολίες που μας κάνουν (ή νομίζουμε ότι μας κάνουν) να νιώθουμε καλά.

Μεταθέτουμε για το αύριο προβλήματα που κρίνουμε οτι δε χρειάζεται η άμεση παρέμβασή μας. Φυσικά κάποιος εύλογα θα σκεφτόταν ότι μήπως θα έπρεπε να μας νοιάζει για την απειλή που τα παιδιά ή τα εγγόνια μας θα αντιμετωπίσουν? Να μια ακόμη δυσάρεστη σκέψη. Πρέπει να την αποφύγουμε?

Evolution Path

Πηγή : ΟΗΕ: Η Φύση πορεύεται προς την καταστροφή εξαιτίας του ανθρώπου

 

 

Advertisements

Πολιτικές απορριμμάτων για βραβείο ή για τα… σκουπίδια;

Σε όλες τις πολιτισμένες χώρες του κόσμου ο κάθε πολίτης, το κάθε νοικοκυριό διαχειρίζεται στο σπίτι του τα σκουπίδια.

Σε κάθε σπίτι υπάρχουν 3-5 κάδοι με διαφορετικό χρώμα για χαρτιά, πλαστικά, γυαλιά, αλουμίνιο, υπολείμματα φαγητού. Για κάθε κάδο με υλικά ανακυκλούμενα ο πολίτης κερδίζει χρήματα και πληρώνει μόνο για τον μικρό συνήθως κάδο όπου τοποθετεί τα υπολείμματα φαγητού (όταν και αυτά δεν κομποστοποιούνται από τον ίδιο )

Αντίθετα, αν πετάξει κάποιος σκουπίδια σε λάθος κάδο, πληρώνει πρόστιμο.

Στη χώρα μας, η ανακύκλωση έχει ανατεθεί σε διάφορες εταιρείες που κερδίζουν -από ό,τι λέγεται- πάρα πολλά χρήματα, χωρίς μέρος του κέρδους αυτού να μεταφέρεται στον πολίτη. Γι’ αυτό και εκείνος αδιαφορεί και οι μπλε κάδοι «ανακύκλωσης» είναι συνήθως γεμάτοι με κοινά σκουπίδια. Η έλλειψη κινήτρου (αλλά και τιμωρίας) για την ανακύκλωση στο σπίτι, οδηγεί στη διατήρηση πρακτικών και νοοτροπιών στη διαχείριση απορριμμάτων που δεν μας τιμούν σαν χώρα!

Παρόλη τη διαφημιζόμενη αύξηση της ανακύκλωσης στην Ελλάδα το ποσοστό αυτό σε σχέση με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες είναι τραγικά χαμηλό. Γι’ αυτό και συνεχίζουμε να έχουμε ανάγκη τους χώρους Υγειονομικής Ταφής ( ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ ) που ουσιαστικά έχουν εξαλειφθεί σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες

Η λεγόμενη «γραμμική οικονομία», που μεταφράζεται σε «αγορά, κατανάλωση και πέταμα», στην Ευρωπαϊκή Ενωση έχει αντικατασταθεί με των «κυκλική οικονομία», που σημαίνει ότι η αξία των προϊόντων και των υλικών, διατηρείται όσον το δυνατόν περισσότερο. Τα «υπολείμματα» μετατρέπονται σε πηγή κέρδους με την παραγωγή ανακυκλώσιμης ενέργειας.

21_05_20170630_tk_17421498773344
Στην Ελλάδα, για κάποιον περίεργο λόγο, δεν ασχολείται κανείς με τις καινούργιες αυτές τεχνολογίες διαχείρισης των απορριμμάτων (Konstantinos Tsakalidis / SOOC)

Σε όλες σχεδόν τις αναπτυγμένες χώρες της Αμερικής, Ευρώπης και Ασίας, τα σκουπίδια μετά την ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση των περισσότερων ανακυκλούμενων υλικών, οδηγούνται σε εργοστάσια καύσης και παραγωγής ενέργειας που βρίσκονται μέσα στη πόλη, δίπλα σε σχολεία και πάρκα αναψυχής. Η σύγχρονη τεχνολογία των τελευταίων ετών όχι μόνο έχει εξαλείψει τους κινδύνους από τη θερμική κατεργασία των υπολειμμάτων αλλά και αποτελεί πηγή φτηνής και «καθαρής» ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας για κάθε πόλη.

Στην Ελλάδα, για κάποιον περίεργο λόγο, δεν ασχολείται κανείς με τις καινούργιες αυτές τεχνολογίες διαχείρισης των απορριμμάτων αλλά επιμένουμε στην καταστροφική για το περιβάλλον και την υγεία των ανθρώπων, απαρχαιωμένη και απαγορευμένη πλέον στην Ευρώπη, ταφή των υπολειμμάτων και σκουπιδιών σε ΧΥΤΑ /ΧΥΤΥ.

Ενα θέμα που αγγίζει όλους μας, αντί να είναι υπεράνω πολιτικών κομμάτων, αποτελεί τα τελευταία χρόνια πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης. Οι κάτοικοι που θα οργανωθούν και θα αντισταθούν καλύτερα στους δρόμους κερδίζουν, όπως έγινε στον πρόσφατο σχεδιασμό ΧΥΤΥ / ΧΥΤΑ στην Κερατέα. Οι κάτοικοι Γραμματικού και Δήμου Μαραθώνα που είναι λιγότεροι, φαίνεται ότι δεν μπορούν να σταματήσουν την βέβαιη και προφανή καταστροφή της θάλασσας του Ευβοϊκού (μια και η απόσταση των ΧΥΤΥ από το νερό είναι λιγότερο από 2 χιλιόμετρα) αλλά και του εδάφους και του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα της Ανατολικής Αττικής. Η περιβαλλοντική καταστροφή της Δυτικής Αττικής από τα ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ στη Φυλή φαίνεται ότι δεν έχει συγκινήσει καμιά κυβέρνηση και αυτοδιοικητική αρχή των τελευταίων 20 ετών.

Το ενδιαφέρον είναι ότι ακόμα και οι πιο μαχητικοί εναντίον της περιβαλλοντικής καταστροφής της Φυλής ή της μελλοντικής καταστροφής στο Γραμματικό έχουν μπερδέψει την παλαιότερη τεχνολογία της απλής καύσης των σκουπιδιών, που είχε αρνητική για την υγεία παραγωγή διοξινών και άλλων τοξικών αερίων, με τις σημερινές μονάδες που παράγουν ενέργεια από την πυρόλυση των σκουπιδιών και περιορίζουν με υπερσύγχρονη τεχνολογία την εκπομπή βλαπτικών για την υγεία ρύπων. Πολλοί από αυτούς τους πραγματικούς αγωνιστές για την βελτίωση της πραγματικότητας στη Φυλή και το Γραμματικό χρησιμοποιούν πολιτικά επιχειρήματα του τύπου «οι ιδιώτες», το «ιδιωτικό κέρδος» όταν αναφέρεται κάποιος στη σύγχρονη αντίληψη «Σκουπίδια για Ενέργεια» (Waste to Energy ).

Ενώ τα ΧΥΤΑ/ ΧΥΤΥ θα μπορούσαν προοδευτικά να εξαλειφθούν και από την Ελλάδα, η νοοτροπία ακόμα και εκείνων που ασχολούνται ανιδιοτελώς με τον περιορισμό των βλαπτικών επιπτώσεων τους στην υγεία των ανθρώπων και την καταστροφή του εδάφους και της ατμόσφαιρας από την παρουσία τους, παραμένει σε παλαιές και επιστημονικά αβάσιμες απόψεις

Το παράδειγμα της Εσθονίας

Στην Εσθονία, μια νεόκοπη ευρωπαϊκή χώρα, ξεκίνησε το 2013 η πρώτη κρατική μονάδα πυρόλυσης των σκουπιδιών και παραγωγής ενέργειας. Το 2015, στην κρατική αυτή μονάδα κάηκαν 245.000 τόνοι από τους συνολικά 395.000 τόνους σκουπιδιών όλης της χώρας. Επειδή τα υπόλοιπα σκουπίδια ανακυκλώθηκαν και ο καυστήρας του εργοστασίου έπρεπε να λειτουργεί συνεχώς, η Εσθονία έκανε εισαγωγή 56.000 τόνων σκουπιδιών, κυρίως από τη Φινλανδία και την Ιρλανδία!

Σημειώνω ότι η Εσθονία, στα περίφημα τεστ της PISA για τους μαθητές του Γυμνασίου, κατετάγη το 2015 τρίτη στον κόσμο μετά την Σιγκαπούρη και την Ιαπωνία

Επιπλέον, στην Εσθονία όλοι οι κάτοικοι έχουν ιατροφαρμακευτική ασφάλιση, δωρεάν εκπαίδευση και την πιο μακρόχρονη πληρωμένη απουσία μητρότητας. Το 2005 η Εσθονία, που αποσχίστηκε από την Σοβιετική -ρωσική κυριαρχία μόλις το 1991, ήταν η πρώτη χώρα που καθιέρωσε να γίνονται οι γενικές εκλογές ηλεκτρονικά, μέσω Internet!

Ίσως έτσι εξηγείται πώς και στη διαχείριση των σκουπιδιών είναι από τα καλύτερα παραδείγματα στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με τα επίσημα ευρωπαϊκά στοιχεία η Ελλάδα οδηγεί για ταφή το 81% των σκουπιδιών της, ενώ η Εσθονία λιγότερο από 5%.

1280px-Iru_power_plant
Το εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας με πρώτη ύλη… τα σκουπίδια στο Ταλίν της Εσθονίας

Φαίνεται ότι το «πολιτικό κόστος» για το τόσο σοβαρό θέμα υγείας και ποιότητας της ζωής όλων μας θεωρείται μικρό ενώ το πολιτικό όφελος από την συνεχιζόμενη εδώ και δεκαετίες απαγορευμένη για τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά κράτη διαχείριση των απορριμμάτων μεγάλο.

Επειδή από ό,τι ακούγεται «λεφτά υπάρχουν», από τη σημερινή απαράδεκτη διαχείριση των απορριμμάτων στην Ελλάδα θα μπορούσαμε σχετικά εύκολα να είχαμε προχωρήσει στις σύγχρονες ευρωπαϊκές οδηγίες για «κυκλική οικονομία» που πραγματοποιείται με τις σύγχρονες τεχνολογίες οι οποίες μετατρέπουν τα «σκουπίδια σε ενέργεια».

Συγκεκριμένα, σε όλες τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, από τις μεγαλύτερες ( π.χ. Γερμανία ) μέχρι και τις μικρότερες (π.χ. Λιθουανία), μετά την πρόληψη και ανακύκλωση που ξεκινάει από το σπίτι, τα σκουπίδια οδηγούνται σε σύγχρονα εργοστάσια, με εντυπωσιακή -πολλές φορές- αρχιτεκτονική που μετατρέπουν την καύση τους σε ενέργεια (ηλεκτρική, θερμότητα, βιοαέριο ). Τα εργοστάσια αυτά είναι μέσα στις πόλεις, δίπλα σε σχολεία και πάρκα διότι απλούστατα η σύγχρονη τεχνολογία δεν επιτρέπει την μόλυνση της ατμόσφαιρας αλλά αντίθετα προσφέρει άφθονη «καθαρή» ενέργεια στους κατοίκους των πόλεων.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση σαφώς στηρίζει τη μετατροπή των υπολειμμάτων των σκουπιδιών σε ενέργεια, δηλαδή ηλεκτρισμό, θέρμανση και βιοαέριο κίνησης των αυτοκινήτων και όχι την ταφή των επεξεργασμένων ή μη υπολειμμάτων σε χώρους ΧΥΤΥ / ΧΥΤΑ. Το έργο δημιουργίας ΧΥΤΥ στο Γραμματικό έχει «απενταχθεί» από την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση αλλά συνεχίζεται με εθνικούς πόρους!

Η αδιαφορία της χώρας μας, που παραμένει στην τελευταία θέση της Ευρώπης από πλευράς ορθής, σύγχρονης διαχείρισης των απορριμμάτων, είναι εντυπωσιακή και αναφέρεται σε πολλές σύγχρονες επιστημονικές δημοσιεύσεις (Malinauskaite J et al Energy 2017;141:2013-2044).

Μήπως είναι καιρός να συμμορφωθούμε άμεσα με τις βέλτιστες πρακτικές διαχείρισης των απορριμμάτων στην Ευρώπη πριν θρηνήσουμε μια ακόμη περιβαλλοντική καταστροφή και επιβάρυνση της υγείας στους κατοίκους της Ανατολικής Αττικής, όπως εκείνη που ήδη έχει συντελεστεί στη Δυτική Αττική;

Μήπως πρέπει τη διαχείριση των απορριμμάτων να τη δούμε έξω από τις πολιτικές διενέξεις και ιδεοληψίες μας;

Στην Ευρωπαϊκή Ενωση, όπως και στις περισσότερες αναπτυγμένες χώρες, δεν υπάρχει πια το σύνδρομο NIMBY ( Not In My Backyard ) που επικρατεί στην χώρα μας. Η κεντρική αλλά και η περιφερειακή και δημοτική διοίκηση έχει πεισθεί και έχει πείσει τον κόσμο ότι η σύγχρονη τεχνολογία στη διαχείριση των αποβλήτων δεν είναι απλώς η καύση και ο περιορισμός της ανάγκης για μεγάλους χώρους ταφής αποβλήτων και υπολειμμάτων ( ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ ) αλλά κυρίως η σύγχρονη παραγωγή ηλεκτρισμού, θερμότητας, βιοενέργειας που επιστρέφει στον κάθε πολίτη ως κέρδος απέναντι στις ενεργειακές του ανάγκες σαν άτομο και σαν οικογένεια χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η υγεία του και το περιβάλλον που κατοικεί (όπως γίνεται με τους απαρχαιωμένους τρόπους με τους οποίους η Ελλάδα επιμένει να διαχειρίζεται τα σκουπίδια της).

Παρόλη την προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ενωσης να στραφεί η διαχείριση των σκουπιδιών σε σύγχρονες μονάδες «σκουπίδια για ενέργεια» (waste to energy) η Ελλάδα έχει το μεγαλύτερο ποσοστό ΧΥΤΑ-ΧΥΤΥ στην Ευρώπη και κανένα σύγχρονο εργοστάσιο για την παραγωγή ενέργειας από τα σκουπίδια.

Είναι ενδιαφέρον ότι η Ελλάδα, που έχει ένα από το μικρότερα ΑΕΠ της Ευρώπης, παράγει αναλογικά τα περισσότερα σκουπίδια, περισσότερα από όλα τα κράτη με μεγαλύτερο ΑΕΠ.

Ο Δημήτρης Λινός, M.D., Ph.D είναι καθηγητής Χειρουργικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών

Πηγή : Πολιτικές απορριμμάτων για βραβείο ή για τα… σκουπίδια;

Αυτοί Που Βάζουν Τις Φωτιές

Μέσα σε τέσσερα χρόνια στην Ελλάδα ξέσπασαν 60.000 πυρκαγιές.
Σ’ αυτό το διάστημα, η Αστυνομία συνέλαβε περισσότερους από 4000 υπόπτους για εμπρησμό.
Καταδικάστηκαν σε πρώτο βαθμό 700.
Στη φυλακή πήγε ένας.

Τι πάει στραβά; Και ποιοι είναι αυτοί, τελικά, που βάζουν τις φωτιές;

 

Ο Μούσιας και ο Πολιτικός

Ο μαλλιάς πήδηξε τον κοντό φράχτη και μπήκε στον κήπο χωρίς να τον δει κανείς. Έκανε τη δουλειά του και, για κάποιο λόγο, έμεινε λίγο ακόμα έξω από το σπίτι, προς την πλευρά του σχολείου, μέχρι που ο καπνός άρχισε να φαίνεται από όλο το χωριό, και άνθρωποι άρχισαν να καταφτάνουν.
Ήταν μεσάνυχτα, αλλά ολόκληρο το Ξεροκάσι Μεσσηνίας (λόγιο όνομα: Παλαιόκαστρο) βρέθηκε αμέσως στο πόδι. Είχε προηγηθεί το εφιαλτικό Σαββατοκύριακο των πυρκαγιών στην Ηλεία, βλέπεις, και όλος ο κόσμος φοβόταν ότι οι φωτιές θα έρχονταν και στο δικό τους χωριό.

Και τώρα, μία είχε έρθει.

Κάποιοι φαντάροι είδαν κάποιον «μελαχρινό» να φεύγει προς το δάσος, μια Βουλγάρα που προσέχει έναν παππού είδε έναν «ξανθό». Όλο το υπόλοιπο βράδυ οι κάτοικοι περιπολούσαν τους δρόμους μέσα και γύρω από το χωριό.

30 ώρες αργότερα κάποιος έβαλε άλλη φωτιά στη θέση Καλύβια, ανάμεσα σε δυο γειτονικά χωριά, την Κορομηλιά και το Αργυρόκαστρο. Πλέον όλα τα χωριά της περιοχής ήταν σε ετοιμότητα όμως, και η ανταπόκριση ήταν άμεση: Δεκάδες τρακτέρ αγροτών με δεξαμενές νερού των 500 λίτρων έφτασαν αμέσως –το Τρίκορφο μόνο του έστειλε περίπου πενήντα- και περιόρισαν αμέσως τις εστίες. Αεροπλάνα που βρίσκονταν καθ’ οδόν για την Αρεόπολη έκαναν μια παράκαμψη και άδειασαν το φορτίο τους στον πυρήνα της φωτιάς. Οι φλόγες πρόλαβαν να κάψουν μόνο 200 στρέμματα, κυρίως ελιές και λόγγους.

Το σπίτι στο οποίο έγινε η πρώτη απόπειρα εμπρησμού ανήκε στον Ιωάννη Γιαννακόπουλο, παλιό βουλευτή του ΠΑΣΟΚ, που εκείνες τις μέρες έλειπε στην Αθήνα. Όταν του τηλεφώνησα ήταν πολύ διστακτικός να μου μιλήσει για τον «μελαχρινό» ή «ξανθό» «μαλλιά», τον άνθρωπο που είχε μπει στο πατρικό του σπίτι και είχε προσπαθήσει να του το κάψει.

«Η προανάκριση διεξάγεται ακόμα», μου είπε, «και δεν θα ήθελα να μιλήσω γι’ αυτό το παιδί που λένε πως το έκανε».

Αποκάλεσε τον εμπρηστή «παιδί».

Από πηγές στην περιοχή έμαθα πως ο βασικός ύποπτος είναι ένας νεαρός ντόπιος που αντιμετωπίζει «ψυχολογικά προβλήματα».

Αυτές ήταν δύο λέξεις που θα συναντούσα πολύ συχνά στο ρεπορτάζ γι’ αυτό εδώ το κείμενο.

Αυτοί Που Άναψαν Φωτιές

Τις πρώτες δύο εβδομάδες του Αυγούστου του 1998, ο 30χρονος αγρότης Γιώργος Αναστασόπουλος έβαλε επτά πυρκαγιές σε διάφορα σημεία γύρω απ’ το χωριό του, την Καλίδονα της Ηλείας. Αν το όνομα σου φαίνεται γνώριμο, επίτρεψέ μου να σε διαφωτίσω: φέτος κάηκαν 18 σπίτια στην Καλίδονα, και από τη φωτιά πέθανε μια 96χρονη γιαγιά. Το καλοκαίρι του ’98, μετά από κάθε εμπρησμό (οι επτά πυρκαγιές συνολικά έκαψαν 80 στρέμματα δάσους), ο Γιώργος Αναστασόπουλος ήταν που ειδοποιούσε τους συντοπίτες του και τις αρχές, και πρώτος έσπευδε να βοηθήσει στην κατάσβεση. Ο Αναστασόπουλος, παντρεμένος και με ένα παιδί, είχε απασχολήσει και στο παρελθόν τις αρχές για εμπρησμούς, από τότε που ήταν 16 ετών κιόλας –αλλά ποτέ δεν είχε συλληφθεί. «Κάποτε θα συνέβαινε και αυτό», δήλωσε ένας συγχωριανός του μετά τη σύλληψή του στον συντάκτη των ΝΕΩΝ. «Σχεδόν όλοι γνωρίζαμε ότι είναι εμπρηστής αλλά ποτέ κανένας δεν τον είχε καταγγείλει».

Ήταν ένα περιπετειώδες καλοκαίρι, εκείνο του 1998.

«H πυρομανία είναι μια διαταραχή σπάνια. Συνήθως εμφανίζεται σε ανθρώπους που είχαν μαθησιακά προβλήματα, αδέξιους, που δεν έχουν πολύ ανεπτυγμένη κοινωνικότητα»

Δυο μήνες νωρίτερα, στις 23 Ιουνίου ο 35χρονος δασοπυροσβέστης Δημήτρης Χατζηλαγός συνελήφθη ως ύποπτος για εμπρησμό στην περιοχή Τούφες στη Σάμο. Υποστήριξε πως «εξερράγη ο αναπτήρας του όταν θέλησε να ανάψει τσιγάρο, και τον πέταξε σε ξερά χόρτα». Στις 7 Αυγούστου ο 49χρονος Γάλλος τουρίστας Αλέν Ντεφερμόντ προσπάθησε να βάλει φωτιά στη Ζάβια, κοντά στα Σύβοτα όπου παραθέριζε. Έκανε την απόπειρά του στις 6:30 το πρωί –συνελήφθη 2 ώρες αργότερα 25 χιλιόμετρα μακριά, και ομολόγησε –αλλά δεν δικαιολόγησε- την πράξη του. Την επόμενη μέρα, ο 18χρονος Αλβανός Τζερίμ Αλούστρι συνελήφθη στον Εθνικό Δρόμο Πάτρας – Αθηνών κοντά στο Αίγιο, όταν διερχόμενος οδηγός διαπίστωσε ότι ο νεαρός είχε μαζί του δοχείο με βενζίνη και προσπαθούσε να βάλει φωτιά στα χόρτα δίπλα στον δρόμο.

Και φυσικά οι πυρκαγιές δεν τελείωσαν τότε.

Στις 21 Ιουλίου 1999 ο 23χρονος οικοδόμος Παναγιώτης Καλιούπης συνελήφθη κατηγορούμενος για εμπρησμούς σε δασικές και αγροτικές περιοχές στη Μάνδρα και τα Μέγαρα της Αττικής. Ο νεαρός, που ήταν παντρεμένος και πατέρας ενός παιδιού, ομολόγησε πως του αρέσει να βλέπει τις φλόγες και πως το είχε απωθημένο από μικρός. Ευθυνόταν για τουλάχιστον 22 εμπρησμούς μέσα σε δυο μήνες. Γυρνούσε με το μηχανάκι στο δάσος και έβαζε τις φωτιές με σπίρτα.

Στις 18 Ιουλίου του 2000 ο 58χρονος κτηνοτρόφος Ανδρέας Ρήγας συνελήφθη ως υπαίτιος δυο πυρκαγιών που ξέσπασαν στην περιοχή Άνω Πιτσά του Ξυλοκάστρου στις 11 και 12 Ιουλίου, και στοίχισαν τη ζωή ενός ανθρώπου και έκαψαν 150.000 στρέμματα. Το φοβερό της υπόθεσης: Ο ίδιος άνδρας είχε συλληφθεί και τέσσερα χρόνια νωρίτερα για εμπρησμό στην ίδια περιοχή.

Δέκα μέρες αργότερα, ο 20χρονος αγρότης Παναγιώτης Γάζος συνελήφθη στην Αμαλιάδα κατηγορούμενος για 11 εμπρησμούς στην περιοχή της Ηλείας. Όπως ο ίδιος ομολόγησε, άναβε φωτιές και στη συνέχεια έπαιρνε μέρος στην προσπάθεια κατάσβεσης. Το ίδιο καλοκαίρι στην Εύβοια μια παρέα τεσσάρων ανθρώπων, οι Βαγγέλης Αλατζάς, Γιάννης Στάικος, Αντώνης Καπεθανάσης και Σοφία Κορέλη, συνελήφθησαν και ομολόγησαν πως είχαν βάλει περισσότερες από μία φωτιές στο βόρειο τμήμα του νησιού. Οι τρεις πρώτοι προφυλακίστηκαν, ενώ η τέταρτη της παρέας πλήρωσε εγγύηση και αφέθηκε ελεύθερη επειδή ήταν έγκυος. Υποστήριξαν ότι κάποιος τους πλήρωνε για να βάζουν τις φωτιές.

Στις 11 Ιουνίου 2001 ο 39χρονος Χρήστος Χαραλάμπους από την Αγία Βαρβάρα συνελήφθη σε αγροτοδασική έκταση στο 31ο χιλιόμετρο της Εθνικής Οδού Αθηνών-Λαμίας. Περιπολία της ειδικής ομάδας της Πυροσβεστικής τον εντόπισε να προσπαθεί να βάλει φωτιά –ο ίδιος υποστήριξε πως δυο αλλοδαποί του είχαν δώσει χρήματα για να το κάνει. Ο Χαραλάμπους δεν είχε απομακρυνθεί από την περιοχή καθώς περίμενε να έρθουν να τον πληρώσουν.

Στις 9 του περασμένου Ιούλη, ένας 34χρονος και ο 19χρονος ανιψιός του έβαλαν δυο φωτιές που έκαψαν 32 στρέμματα πευκοδάσους στην Ηλεία, για να ενοχοποιήσουν μια οικογένεια συγχωριανών τους με τους οποίους είχαν κτηματικές διαφορές. Οι λεβέντες συνελήφθησαν και, ως μεγάλα παλικάρια, ομολόγησαν πως η ιδέα δεν ήταν δικιά τους: Το σαΐνι πίσω από αυτό το καταπληκτικό σχέδιο ήταν ο 73χρονος παππούς της οικογένειας. Ο οποίος επίσης συνελήφθη.

Το Προφίλ Ενός Εμπρηστή

«Όπως και στην τυπολογία άλλων εγκλημάτων  έτσι και στον εμπρησμό  υπάρχει μια τεράστια  ποικιλία  αιτίων και κινήτρων, από τα καθαρά ωφελιμιστικά μέχρι τα παθολογικά», λέει ο καθηγητής εγκληματολογίας στο Πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ (και διάσημος συγγραφέας παιδικών βιβλίων) Ευγένιος Τριβιζάς. «Όταν είχα γράψει  για παράδειγμα  το διήγημα «Ο Ερωτευμένος Πυροσβέστης»  δεν γνώριζα ότι υπάρχουν στην πραγματικότητα ακόμα και περιπτώσεις εμπρηστών οι οποίοι βάζουν φωτιές για να  εμφανίζονται ηρωικοί σβήνοντάς τις, η άλλοι που καίνε οι ίδιοι τα σπίτια τους για να  προσελκύσουν  τον οίκτο των συνανθρώπων τους».

Τις πιο έγκυρες μελέτες για το προφίλ του εμπρηστή τις έχουν κάνει Αυστραλοί εγκληματολόγοι. Σύμφωνα με αυτές, τα κυριότερα αίτια πίσω από τους εμπρησμούς είναι τα εξής:

  1. Η κάλυψη ενός εγκλήματος (μιας ληστείας, ας πούμε, ή ενός φόνου)
  2. Οικονομικοί λόγοι
  3. Ασφαλιστική απάτη
  4. Ψυχολογικοί λόγοι
  5. Εκδίκηση
  6. Τρομοκρατία

Από αυτούς, οι συχνότεροι που συναντάμε στην Ελλάδα είναι ο 2ος (οι οικοπεδοφάγοι) και ο 4ος. Οι πυρομανείς.

Το 40% των εμπρηστών που καταδικάστηκαν από το 1986 και μετά αποδείχτηκε ότι είχαν βάλει περισσότερες από μία φωτιές

«Η πυρομανία ανήκει στις διαταραχές ελέγχου των παρορμήσεων, όπως η κλεπτομανία, και η χαρτοπαιξία» λέει ο Δημήτρης Σούρας, Διευθυντής του Ψυχιατρικού Τμήματος στο Νοσοκομείο Metropolitan. «Ο ασθενής βάζει φωτιές σκόπιμα για την ευχαρίστηση, την ηδονή που αντλεί από την πράξη. Τη στιγμή αμέσως πριν βάλει τη φωτιά νιώθει μια έντονη διέγερση συναισθημάτων, «φτιάχνεται», η αδρεναλίνη του ρέει, κοκκινίζει, νιώθει ότι κάτι πολύ σπουδαίο θα συμβεί. Είναι ένας ερεθισμός που μοιάζει πολύ με τη σεξουαλική διέγερση. Στη συνέχεια ελκύεται από τη θέα της φωτιάς, γοητεύεται από αυτήν, στη θέα της νιώθει ηδονή. Ο πυρομανής μπορεί να ικανοποιείται ακόμα κι από φωτιές που δεν έχει βάλει ο ίδιος. Η θέα της είναι που τον συναρπάζει».

Δεν υπάρχουν ποσοστά για το πόσοι είναι οι πυρομανείς στην Ελλάδα –ή οπουδήποτε στον κόσμο. Πρόκειται για διαταραχή πολύ δύσκολο να διαγνωστεί και να μελετηθεί. «Είναι, πάντως μια διαταραχή σπάνια», τονίζει ο Δημήτρης Σούρας. «Συνήθως εμφανίζεται σε ανθρώπους που είχαν μαθησιακά προβλήματα, αδέξιους, που δεν έχουν πολύ ανεπτυγμένη κοινωνικότητα».

Το 2001 η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ) της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας εξέδωσε μια μελέτη με τίτλο «Εγκληματολογική Προσέγγιση των Εμπρησμών». Επιμελημένη από τον Διευθυντή της Υπηρεσίας και έγκριτο νομικό Ανδριανό Γκουρμπάτση, επρόκειτο να είναι μια έκθεση γραμμένη στα αμερικανικά πρότυπα. Όπως οι profilers του FBI συντάσσουν εκθέσεις για τους ανθρωπότυπους των εγκληματιών, που τους βοηθούν στην επίλυση εγκλημάτων, έτσι και οι Έλληνες ομόλογοί τους, οι οποίοι εκπαιδεύτηκαν από Αμερικανούς ειδικούς το 2000, προσπάθησαν να σκιαγραφήσουν το προφίλ του Έλληνα εμπρηστή.

Αυτό αποδείχτηκε εξαιρετικά δύσκολο. Αν και τα στοιχεία μπόρεσαν να δώσουν μια εικόνα (πολυμήχανος, με γυναίκα και παιδιά, γύρω στα 45, με απολυτήριο Γυμνασίου), αυτή δεν ήταν καθόλου αντιπροσωπευτική. Η έκθεση παραδέχεται ότι ο Έλληνας εμπρηστής μπορεί δυνητικά να έχει οποιαδήποτε ηλικία, να έχει πτυχίο πανεπιστημίου, να είναι ακόμα και γυναίκα.

Από τα 4267 άτομα που καταδικάστηκαν για εμπρησμούς στη χώρα στο διάστημα 1986-1998, τα 417 ήταν, πράγματι, γυναίκες. Τα 270, δε, ήταν ανήλικοι.

Το πιο σημαντικό από τα στοιχεία, όμως, είναι μια στατιστική λεπτομέρεια: Το 40% των εμπρηστών που καταδικάστηκαν από το 1986 και μετά αποδείχτηκε ότι είχαν βάλει περισσότερες από μία φωτιές.

Έγκλημα και Ατιμωρησία

Υπάρχει ένας μύθος που λέει ότι στην Ελλάδα έχουν ψηφιστεί όλοι οι νόμοι που χρειάζονται –απλά εφαρμόζονται επιλεκτικά.

Στην περίπτωση των εμπρησμών αυτό λίγο-πολύ ισχύει.

Το Άρθρο 264 του Ποινικού Κώδικα προβλέπει πως όποιος προκαλεί πυρκαγιά από πρόθεση τιμωρείται:

α. Με φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών, αν από την πράξη μπορεί να προκύψει κοινός κίνδυνος σε ξένα πράγματα.
β. Με κάθειρξη, αν από την πράξη μπορεί να προκύψει κίνδυνος για άνθρωπο.
γ. Με κάθειρξη ισόβια ή πρόσκαιρη τουλάχιστον δέκα ετών, αν στην περίπτωση του στοιχείου β. επήλθε θάνατος.

Ειδικά για τον εμπρησμό δασών, στο άρθρο 265 προβλέπεται:

«1. Με την επιφύλαξη της βαρύτερης τιμωρίας κατά τους όρους του άρθρου 264, όποιος με πρόθεση προξενεί πυρκαγιά σε δάσος ή δασική έκταση (…) ή σε έκταση που έχει κηρυχθεί δασωτέα ή αναδασωτέα, (…) τιμωρείται με κάθειρξη μέχρι δέκα έτη και με χρηματική ποινή από δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ έως εκατόν πενήντα χιλιάδες (150.000) ευρώ. Δεν επιτρέπεται μετατροπή ή αναστολή της ποινής που επιβλήθηκε και η έφεση δεν αναστέλλει την εκτέλεσή της. Αν η πράξη είχε ως επακόλουθο να εξαπλωθεί η φωτιά σε μεγάλη έκταση, επιβάλλεται κάθειρξη.
2. Αν η πράξη τελέστηκε από ιδιοτέλεια ή κακοβουλία ή η έκταση που κάηκε είναι ιδιαίτερα μεγάλη, επιβάλλεται κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών».

Σύμφωνα με έρευνα του Ανδριανού Γκουρμπάτση, όμως, στα τρία τελευταία χρόνια, η προανάκριση σε υποθέσεις εμπρησμού ολοκληρώθηκε σε ποσοστό μόλις 14,07%. Αυτό σημαίνει ότι στο 85,93% των επιβεβαιωμένων εμπρησμών δεν παραπέμφθηκε κανένας στη δικαιοσύνη. Από αυτούς που παραπέμφθηκαν, καταδικάστηκε μόλις το 16,2%. Από αυτούς που καταδικάστηκαν, το 72,9% είδαν την ποινή τους να αναστέλλεται και το 26,5% να μετατρέπεται. Στη φυλακή μπήκε ένας. Σύμφωνα με την έρευνα, υπάρχουν 151 επιβεβαιωμένοι υπότροποι εμπρηστές, που έχουν επαναλάβει το κακούργημα του εμπρησμού μέχρι και 5 φορές. Και είναι όλοι ελεύθεροι.

Θυμάστε τον 58χρονο κτηνοτρόφο Ανδρέα Ρήγα που έβαλε τις φωτιές στην Άνω Πιτσά του Ξυλοκάστρου το 2000; Μετά από μια σκοτεινή υπόθεση που περιείχε την εμπλοκή ως κατηγορούμενου και του διοικητή Πυροσβεστικής Κιάτου, και τη δολοφονία ενός βασικού μάρτυρα κατηγορίας λίγο πριν τη δίκη, αθωώθηκε πανηγυρικά λόγω αμφιβολιών πρόπερσι.

Ο Ανδριανός Γκουρμπάτης, παρεμπιπτόντως, ήταν ένας από τους 18 (σε σύνολο 28) ανώτατους αξιωματικούς της Πυροσβεστικής που αποστρατεύτηκαν επί ΝΔ μέσα σε αντεγκλήσεις, διαμαρτυρίες και μηνύσεις για την προώθηση νέων, «γαλάζιων» αξιωματικών.

Ψάχνοντας το ποιοι βάζουν τις φωτιές περίμενα να σκιαγραφήσω έναν εχθρό πολυπρόσωπο και αλλόκοτο, ένα πρόβλημα βαθύ και τεράστιο, που θα χρειαστεί μεγάλες τομές στην κοινωνία και την πολιτική για να λυθεί.

Αλλά τελικά δεν είναι καθόλου έτσι τα πράγματα.

Η Ελλάδα δεν είναι η μόνη χώρα του κόσμου που καίγεται κάθε χρόνο. Η Αυστραλία, όλες οι χώρες της Βόρειας Μεσογείου και η Καλιφόρνια φλέγονται κάθε καλοκαίρι. Η φωτιά είναι αναπόσπαστο κομμάτι των μεσογειακών οικοσυστημάτων, και δεν είναι δυνατό να εξαλειφθεί –ούτε πρέπει να εξαλειφθεί εντελώς.

Αυτό που πρέπει να μειωθεί είναι οι εμπρησμοί, που επιβαρύνουν το φαινόμενο και προκαλούν καταστροφές πολύ μεγαλύτερες από αυτές που αντέχει το οικοσύστημα, που φυσιολογικά θα καιγόταν και μόνο του, αλλά λιγότερο.

Στη χώρα μας υπάρχουν άνθρωποι που βάζουν φωτιές, κι αυτοί είναι κυρίως δύο ειδών: Αυτοί που βάζουν για το κέρδος, και αυτοί που βάζουν για την ικανοποίησή τους.

Μπορούμε να σταματήσουμε και τους δύο.

Μπορούμε να ακυρώσουμε το κίνητρο των πρώτων, εύκολα και γρήγορα, με την σύνταξη πλήρους Κτηματολογίου και Δασολογίου. Η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (κι από τις τελευταίες στον πλανήτη) όπου δεν υπάρχει ένας σαφής χάρτης που να λέει σε ποιον ανήκει η γη. Οι λαϊκιστικοί νόμοι και τα διατάγματα όλων των κυβερνήσεων που έχουν περάσει τα τελευταία 30 χρόνια είναι που βάζουν τα στουπιά στα χέρια των οικοπεδοφάγων.

Οι δε πυρομανείς εμπρηστές είναι αναπόφευκτοι, θα είναι εκεί έξω και θα βάζουν φωτιές για να ερεθιστούν στη θέα της φλόγας –αλλά μπορούμε να τους πιάσουμε. Κι όταν τους πιάσουμε, μπορούμε να εφαρμόσουμε τους νόμους και να μην τους επιτρέψουμε να ξανακάψουν.

Η ευθύνη είναι δική μας. Τις φωτιές τις βάζουμε εμείς.

Πηγή : Αυτοί Που Βάζουν Τις Φωτιές

Η Πάρνηθα ξαναπρασίνισε, η πόλη αναπνέει

Αύριο συμπληρώνονται ακριβώς 10 χρόνια από τη μέρα που ξεκίνησε η μεγαλύτερη και δριμύτερη ιστορικά πυρκαγιά στον Εθνικό Δρυμό Πάρνηθας.

Η φωτιά ξεκίνησε στα Δερβενοχώρια Αττικής, ενώ εξαπλώθηκε γρήγορα στα δυτικά του βουνού, περνώντας στον Εθνικό Δρυμό.

Η πύρινη λαίλαπα διένυσε συνολικά περίπου 15 χιλιόμετρα, κατέκαψε δεκάδες χιλιάδες στρέμματα και έσβησε αρκετές μέρες μετά, αφήνοντας πίσω της μια ανείπωτη καταστροφή που συγκλόνισε ολόκληρη τη χώρα.

Με γνώμονα ότι η λήθη φέρνει την αδιαφορία και την εγκατάλειψη, το WWF Ελλάς, σε συνεργασία με τον Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Πάρνηθας, το Δασαρχείο Πάρνηθας και τη Διεύθυνση Αναδασώσεων Αττικής, πραγματοποίησαν προχθές συμβολικό οδοιπορικό στα σημεία του Εθνικού Δρυμού που έπληξε περισσότερο η πυρκαγιά.

Το οδοιπορικό πραγματοποιήθηκε με στόχο την ευαισθητοποίηση και κινητοποίηση όλων μας ώστε να μην επιτραπεί η αναβίωση παρόμοιων καταστάσεων στο μέλλον.

Η τραγωδία

Ο απολογισμός της μεγάλης πυρκαγιάς του 2007 στην Πάρνηθα αποτυπώνει την καταστροφή που προκλήθηκε, κυρίως σε περιβαλλοντικό επίπεδο:

48.744 στρέμματα γης κάηκαν στην περιοχή, εκ των οποίων περίπου 36.338 στρ. αποτελούν τμήμα του Εθνικού Δρυμού Πάρνηθας. Η δενδρώδης και θαμνώδης βλάστηση της περιοχής κάηκε ολοσχερώς, αφήνοντας ελάχιστες νησίδες πρασίνου.

27.200 στρ. της καμένης αυτής έκτασης βρίσκονται εντός των ορίων της περιοχής Natura 2000 που βρίσκεται στην Πάρνηθα (με συνολική έκταση περίπου 149.000 στρ.). Συνεπώς, κάηκε περίπου το 18% της περιοχής Natura 2000.

Το 62% του περίφημου ελατοδάσους της Πάρνηθας (21.800 στρ.) ήταν μέσα στην περιοχή που τυλίχτηκε στις φλόγες και καταστράφηκε.

Μεγάλες ήταν και οι απώλειες στην πανίδα της περιοχής, καθώς αρκετά ζώα, όπως χελώνες, διάφορα είδη θηλαστικών, πτηνά και ερπετά, έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας της πολυήμερης πυρκαγιάς.

Μεγάλες επιπτώσεις δέχτηκε και ο πληθυσμός των χαρακτηριστικών κόκκινων ελαφιών που συναντώνται στην περιοχή της Πάρνηθας. Υπολογίζεται πως περίπου 30-50 κόκκινα ελάφια είτε κάηκαν είτε πέθαναν από ασφυξία.

Η Πάρνηθα αποτελεί τον πιο σημαντικό πνεύμονα πρασίνου της Αττικής, αλλά και τον βασικότερο μηχανισμό μείωσης της θερμοκρασίας του αέρα που ρέει από τον Βορρά προς την Αθήνα.

Επιπλέον, αποτελεί ένα φυσικό μνημείο και ένα απόθεμα διαφύλαξης μεσογειακού ορεινού περιβάλλοντος που βρίσκεται δίπλα στην πρωτεύουσα, καθώς στην περιοχή έχουν καταγραφεί 1.116 περίπου είδη φυτών, εκ των οποίων τέσσερα είναι ενδημικά.

Τα έργα

Πάρνηθα: 10 χρόνια μετά την πυρκαγιά του 2007

Το μέγεθος της φυσικής καταστροφής που προκλήθηκε μετά την πυρκαγιά στην Πάρνηθα γρήγορα ακολουθήθηκε από ένα ισχυρό και επίμονο αίτημα από τη μεριά των πολιτών για άμεση έναρξη της αποκατάστασης του οικοσυστήματός της.

Μετά την πυρκαγιά εντατικοποιήθηκε η συνεργασία των αρμόδιων φορέων, εθελοντών και οργανώσεων με τη σύνταξη και εφαρμογή συγκεκριμένης μελέτης αντιπυρικής προστασίας, η οποία ανανεώνεται κάθε χρόνο.

Η πραγματοποίηση σχετικών έργων (π.χ. νέα πυροφυλάκια), η προμήθεια σχετικού εξοπλισμού (π.χ. πυροσβεστικά οχήματα, φορητές δεξαμενές) συμβάλλουν για την αποτροπή μια νέας μεγάλης πυρκαγιάς.

Επιπλέον, μέσα στα τελευταία 10 χρόνια, πραγματοποιήθηκαν σημαντικά αντιπλημμυρικά και αντιδιαβρωτικά έργα, τα οποία σε συνδυασμό με τις αναγκαίες αναδασωτικές εργασίες και την εγρήγορση χιλιάδων εθελοντών πολιτών λειτούργησαν σαν δίχτυ προστασίας της Πάρνηθας που επιτρέπει την ομαλή και σταδιακή επαναφορά του μοναδικού αυτού οικοσυστήματος στην πρότερή του κατάσταση.

Στο πλαίσιο αυτό υλοποιήθηκαν, μεταξύ άλλων αντιπλημμυρικά- αντιδιαβρωτικά έργα 1.913 χιλιομέτρων και αντιπλημμυρικά έργα με 43 λιθοπλήρωτα συρματοκιβώτια (σαρζανέτ) και 5.960 ξυλοφράγματα.

Επιπλέον, σε μια συνολική επιφάνεια 4.567 στρ., έχουν αναδασωθεί 196.654 φυτάρια κεφαλληνιακής ελάτης, 193.000 μαύρης πεύκης και 800 χνοώδους δρυός στοχεύοντας στην επαναφορά του ελατοδάσους που κάηκε.

Περισσότεροι από 2.500 εθελοντές δήλωσαν συμμετοχή στις αναδασωτικές εργασίες που πραγματοποιήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια.

Αυτή τη στιγμή, 180.000 επιπλέον φυτά βρίσκονται στο Δασικό Φυτώριο Πάρνηθας και περιμένουν την αναδάσωση μέσα στο επόμενο διάστημα.

Με αφορμή τη συμπλήρωση 10 χρόνων από τη μεγάλη πυρκαγιά στην Πάρνηθα που συγκλόνισε ολόκληρη την ελληνική κοινωνία, το WWF δημιούργησε ένα μικρής διάρκειας ντοκιμαντέρ με τίτλο «Πάρνηθα: 10 χρόνια μετά», θέλοντας να επαναφέρει στην επιφάνεια όλα όσα συνέβησαν, αλλά κυρίως την άγνωστη και διαρκή μάχη αναγέννησης της Πάρνηθας που δίνεται καθημερινά εδώ και τόσα χρόνια.

 Το ντοκιμαντέρ είναι διαθέσιμο στον ιστότοπο wwf.gr/parnitha.

Η Πάρνηθα ξαναπρασίνισε, η πόλη αναπνέει

Σκουπίδια

Τα σκουπίδια είναι ένα πρόβλημα ηλικίας δεκαετιών που καμία παρελθούσα  Πασοκ ή ΝΔ κυβέρνηση δεν επέλεξε να λύσει οριστικά και αμετάκλητα. Η τωρινή κυβέρνηση Σύριζα, προσηλωμένη να αποδεικνύει συνεχώς ότι είναι ίδια και χειρότερη από τις προηγούμενες, επίσης δεν επέλεξε να το λύσει. Βιώνουμε για πολλοστή φορά μια εξοργιστική τριτοκοσμική κατάσταση, επικίνδυνη για τη δημόσια υγεία, την οποία όμως οι περισσότεροι βάζουν σε δεύτερη μοίρα είτε μπρος στο εκλογικό τους συμφέρον, είτε προάγοντας τη γνωστή καραμέλα της τουριστικής εικόνας.

Η αποκομιδή των σκουπιδιών και γενικά η καθαριότητα αποτελεί πάγια και διαρκή ανάγκη και μόνο ένας ανόητος δεν καταλαβαίνει ότι αυτές οι θέσεις εργασίας πρέπει να είναι μόνιμες. Επιπροσθέτως και σε κόντρα της γενικής νοοτροπίας που με μια φράση περιγράφεται ως «πάρε λίγα και κάνε πολλά», οι υπηρεσίες αυτές πρέπει να είναι επαρκώς στελεχωμένες και καλοπληρωμένες.

Το να κατηγορήσει κανείς τους συμβασιούχους ορισμένου χρόνου είναι μια εύκολη αντίδραση, η οποία αποτυγχάνει να δει συνολικά το πρόβλημα. Οι άνθρωποι αυτοί βρίσκονται σε μια χρόνια εργασιακή ανασφάλεια, όμηροι των κομμάτων, εκπαιδευμένοι δεκαετίες τώρα σε μια παθολογική καιροσκοπική και ατομικιστική νεοελληνική νοοτροπία με ευθύνες που απορρέουν ακριβώς από αυτή. Γι’ αυτό λοιπόν δε φέρουν μεγαλύτερες ευθύνες από όλους εμάς τους υπόλοιπους, που σε διάφορες άλλες περιστάσεις, σε κάποια άλλα χρονικά σημεία, επιλέξαμε το ατομικό αντί για το κοινωνικό όφελος. Αυτό βέβαια το απωθούμε γιατί πάντα οι άλλοι φταίνε και πάντα εμείς ξέρουμε καλύτερα.

Γενικά όλοι εμείς που ενοχλούμαστε και κραυγάζουμε όταν επανέρχεται ξανά και ξανά κάποιο σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα, θα ήταν καλό να μην είμαστε στον κόσμο μας όλο το υπόλοιπο διάστημα που το πρόβλημα δε σκάει, αλλά υποβόσκει. Ας ασχοληθούμε με το κάθε τέτοιο πρόβλημα αναδεικνύοντάς το και αφιερώνοντάς του το χρόνο (από το δικό μας χρόνο ναι) που του αρμόζει μέχρι να επιλυθεί. Ο γιατρός δεν είναι μόνο γιατρός, ο φούρναρης δεν είναι μόνο φούρναρης, ο τραπεζικός δεν είναι μόνο τραπεζικός, ο αστυνομικός δεν είναι μόνο αστυνομικός, η καθαρίστρια δεν είναι μόνο καθαρίστρια. Είμαστε και πολιτικά όντα και μέλη ενός συνόλου ταυτόχρονα, το οποίο για να λειτουργήσει σωστά χρειάζεται τη συμμετοχή όλων μας. Το πρόβλημα του άλλου μας αφορά και μας επηρεάζει. Όσο γαντζωνόμαστε με αποκλειστικότητα στο προσωπικό μας συμφέρον, στη δική μας οικογένεια, στη δική μας κάστα, η διαιώνιση είναι δεδομένη. Όταν οι διάφοροι απεργοί κλείνουν τους δρόμους και οι καθαρίστριες δεν μπορούν να πάνε στη δουλειά τους. Όταν οι γιατροί στα δημόσια νοσοκομεία εφημερεύουν 36 ώρες συνεχόμενες υπό άθλιες συνθήκες για 3 ευρώ την ώρα και ο φούρναρης μπορεί να υποστεί τις συνέπειες του burn out που βιώνουν. Όταν λοιπόν τα σκουπίδια βρωμίζουν τα πεζοδρόμια επί μέρες εν μέσω καύσωνα όλοι μα όλοι θα βιώσουν τις συνέπειες.

Υ.Γ. Είμαστε αναμφίβολα στον κόσμο μας όταν το πρόβλημα των χωματερών στη χώρα είναι τεράστιο (βλέπε εδώ) και όταν άλλες χώρες έχουν λύσει το πρόβλημα μετατρέποντας τα απορρίματα σε ενέργεια (βλέπε εδώ).

Η οικογένεια του Γουίλ Σμιθ μάζεψε τα σκουπίδια στις παραλίες των Αντίπαξων

Ο διάσημος χολιγουντιανός ηθοποιός, Γουίλ Σμίθ, βρίσκεται αυτές τις ημέρες στην χώρα μας μαζί με την επίσης ηθοποιό σύζυγό του Τζάντα Πίνκετ-Σμιθ και την κόρη τους Γουίλοου. Απολαμβάνοντας λοιπόν την ομορφιά των ελληνικών νησιών σε ένα πολυτελές σκάφος, η οικογένεια Σμιθ ήρθε αντιμέτωπη με το γνωστό πρόβλημα των σκουπιδιών στις ελληνικές παραλίες. Και αποφάσισε να αναλάβει δράση!

Συγκεκριμένα, η 16χρονη Γουίλοου, που και αυτή ακολουθεί τα βήματα των γονιών της ως ηθοποιός, αλλά και ως τραγουδίστρια, αποφάσισε να κάνει κάτι για να αλλάξει η κατάσταση. Μαζί με τον πατέρα και τη μητέρα της, και άλλους τέσσερις ανθρώπους, σταμάτησαν για μία μέρα την χαλάρωσή τους και άρχισαν να καθαρίζουν συνολικά 3 παραλίες στους Αντίπαξους, μαζεύοντας 22 μεγάλες σακούλες πλαστικών.

Η νεαρή μάλιστα ανέβασε την παρακάτω φωτογραφία στο Instagram συνοδεύοντάς την από το κείμενο που ακολουθεί:

https://www.instagram.com/p/BVkQqOuAe_w/embed/?cr=1&v=7&wp=628#%7B%22ci%22%3A0%2C%22os%22%3A1014.4150000000001%7D«Οντας μακριά από αυτό που λέμε μολυσμένες πόλεις, δεν άντεξα να βλέπω αυτές τις πανέμορφες παραλίες της Ελλάδας γεμάτες με σκουπίδια. Είδα γλάρους πνιγμένους από πλαστικά. Κάποιοι πέθαναν επειδή έφαγαν ψάρια που είχαν φάει αυτά τα πλαστικά. Τέσσερις πανέμορφοι άνθρωποι, μαζί με την μητέρα μου και εμένα, μαζέψαμε 22 γεμάτες σακούλες σκουπιδιών από τρεις παραλίες στους Αντίπαξους. Όταν βλέπουμε αυτές τις εικόνες στην τηλεόραση ή στο κινητό, μας φαίνονται πολύ μακρινές. Όταν όμως τις βλέπεις μπροστά σου, νιώθω ότι είναι ανθρώπινη ευθύνη να κάνουμε το καλύτερο δυνατό (άμεσα και έμμεσα), όσο μικρή και αν είναι η πράξη αυτή. Αν ξεκινήσουμε όλοι να κάνουμε αυτό που μας αναλογεί, θα καταφέρουμε να κάνουμε την διαφορά. Ελπίζω σήμερα να καταφέραμε να επιμηκύνουμε και να διατηρήσουμε την ομορφιά και την ύπαρξη της τοπικής θαλάσσιας ζωής»

Η οικογένεια του Γουίλ Σμιθ μάζεψε τα σκουπίδια στις παραλίες των Αντίπαξων

Γιατί αδιαφορούμε στη σήμανση που λέει ότι το συγκεκριμένο προϊόν μπορεί να βλάψει το νερό, τον αέρα, το έδαφος και τα ζώα;

Μέλισσα σε ηλιοτρόπιο

Κάθε που καλοκαιριάζει, αρχίζει ο εφιάλτης με τις σκνίπες, τα κουνούπια και αυτά τα έρποντα καφέ σιχαμένα πράματα -που δεν θέλω να τα ονοματίσω- και στο μυαλό όλων μας είναι το πώς θα τα θανατώσουμε.

Ετσι αρχίζουν οι αγορές χημικών σκευασμάτων, η αλόγιστη χρήση τους εντός και εκτός του σπιτιού.

Οσοι δε έχουν κήπο -που τα τελευταία χρόνια δεν μπορούν να απολαύσουν εξαιτίας των σμηνών σκνίπας που πλανώνται-, επαφίενται στον κηπουρό ή το φυτώριο που θα πάνε και θα αναζητήσουν βοήθεια για τη λύση του προβλήματος.

Εμείς για να έχουμε σίγουρο αποτέλεσμα και κάποιοι για να αποκτήσουν πελατεία που για να την κρατήσουν θα πρέπει να εξοντώσουν ό,τι πετά, έρπει και αναπνέει στον χώρο, περνούν σε ψεκασμούς με εντομοκτόνα σκευάσματα, τις περισσότερες φορές ακατάλληλα για χέρια ερασιτεχνών και κυριότερα, ακατάλληλα, για χρήση μέσα στις πόλεις.

Μα το βρήκα, θα μου πείτε, στο σουπερμάρκετ ή μου το έδωσαν στο φυτώριο.

Συμφωνώ, μα διαβάσαμε τις σημάνσεις που φέρουν στο πίσω μέρος της συσκευασίας τους;

Μμμ, εδώ αρχίζει το ενδιαφέρον κομμάτι. Ας δούμε τα πράγματα λογικά.

Είναι δυνατόν ένα προϊόν ακόμα κι αν πωλείται στο σουπερμάρκετ, που φέρει τη σήμανση Ν, ήτοι επικίνδυνο για το περιβάλλον, έτσι και την υγεία του ανθρώπου, ή Χ, σήμανση που προειδοποιεί ότι το προϊόν είναι επιβλαβές, ερεθιστικό (σημαίνει ότι μπορεί να ερεθίσει το δέρμα και τα μάτια και να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στην υγεία του ανθρώπου), να είναι αβλαβές για εμάς τους ίδιους;

Να μη μιλήσω γι’ αυτά που έχουν επάνω τους τη νεκροκεφαλή που σημαίνει «τοξικό».

Είτε είναι για εξωτερικούς χώρους πόσο μάλλον όταν το ρίχνουμε μέσα στα σπίτια μας.

Γιατί αδιαφορούμε στη σήμανση που λέει ότι το συγκεκριμένο προϊόν μπορεί να βλάψει το νερό, τον αέρα, το έδαφος και τα ζώα;

«Ωχ, καημένη», θα μπορούσε να πει κανείς, «εγώ με ένα φσσστ που θα κάνω θα σκοτώσω τις μέλισσες ή θα μολυνθεί ο υδροφόρος ορίζοντας; Υπερβολές». Μακάρι να ήταν υπερβολές.

Κάθε στιγμή είναι μια καλή χρονική στιγμή για να αντιληφθούμε τον βασικό νόμο της ζωής, που είναι ότι «κάθε δράση έχει και αντίδραση» και ακόμη να αποδεχτούμε αυτό που ονομάζεται ο κύκλος, η αλυσίδα της ζωής και σημαίνει πως ό,τι υπάρχει πάνω στη γη κι απαρτίζει μέρος της, άρα και την ίδια τη γη, το νερό, ο αέρας, τα πουλιά, τα ζώα της ξηράς και της θάλασσας, τα φυτά, οι άνθρωποι, είμαστε όλοι συνδεδεμένοι μεταξύ μας και αλληλεπιδρούμε.

Οταν ένα μέρος της αλυσίδας διαταραχτεί, διαταράσσεται και η όλη επακόλουθη διαδοχικότητα.

Προσπαθήστε να το δείτε αυτό μακροπρόθεσμα και σε όλα τα επίπεδα.

Eίναι σαν να παίζουμε το γύρω γύρω όλοι ή να χορεύουμε σε «χορούς κυκλωτικούς» και ξαφνικά κάποιοι να αποχωρούν.

Τι γίνεται τότε; Χαλάει προς στιγμήν ο κύκλος, χάνεται ο ρυθμός, σταματάει η ροή.

Είναι κάτι σαν το παιχνίδι jenga. Το ένα τουβλάκι πρέπει να πατά σταθερά πάνω στο άλλο για να μην γκρεμιστεί το όλο οικοδόμημα.

Χρειάζομαι εσένα, αέρα, για να ζήσω, χρειάζομαι εσένα, νερό, για να ξεδιψάσω και να ποτίσω τις καλλιέργειές μου, χρειάζομαι εσένα, πέτρα και δάσος, για να συγκρατείς τα νερά των πλημμυρών, να μου δίνεις οξυγόνο να αναπνεύσω, χρειάζομαι εσένα, μέλισσα, για να κάνεις αυτό που ξέρεις καλά, να επικονιάσεις τα φυτά και τα λουλούδια κι έτσι εγώ, ο άνθρωπος, να έχω τροφή να ζήσω.

Αυτή είναι μια μικρή εικόνα αυτού του αέναου χορού της ζωής.

Κάτι που έχουν κατανοήσει πολλοί ευτυχώς και δρουν για την προστασία της γης, είτε σε προσωπικό επίπεδο είτε σε ομαδικό.

«Σώστε τις μέλισσες», φωνάζει η Greenpeace στην εκστρατεία της και εξηγεί γιατί:

«Πάνω από το 35% της παγκόσμιας παραγωγής τροφής εξαρτάται από τα έντομα-επικονιαστές.

Από τα 100 είδη καλλιεργειών, τα οποία παράγουν το 90% της παγκόσμιας τροφής, 71 επικονιάζονται από τις μέλισσες.

Χωρίς αυτά, εκατομμύρια άνθρωποι και ζώα θα υπέφεραν από στέρηση τροφής.

Στην Ευρώπη μόνο, πάνω από 4.000 είδη λαχανικών μεγαλώνουν χάρη στην ακούραστη δουλειά των μελισσών.

Καρποί όπως τα μήλα, οι φράουλες και τα αμύγδαλα θα εμφανίσουν πρώτα απότομη πτώση.

Η εξαφάνιση των μελισσών θα έχει και καταστροφικές επιπτώσεις στην οικονομία, αν αναλογιστούμε ότι η οικονομική αξία της επικονίασης των μελισσών αποτιμάται σε 265 δισ. ευρώ τον χρόνο, παγκοσμίως».

Και γιατί εξαφανίζονται οι μέλισσες; «Η κυριότερη απειλή είναι τα χημικά φυτοφάρμακα υψηλής τοξικότητας».

Βέβαια μιλά για τα φυτοφάρμακα που χρησιμοποιούνται στις αγροτικές καλλιέργειες αλλά, προσέξτε, τα ίδια εντομοκτόνα φυτοφάρμακα διοχετεύουν στους πελάτες τους για την καταπολέμηση σκνιπών και κουνουπιών ή απλά μελίγκρας στα φυτά πολλά φυτώρια, φαινόμενο γνωστό πολλά χρόνια τώρα.

«Σύμφωνα με εκτιμήσεις της IUCN -Διεθνής Ενωση για την Προστασία της Φύσης- τις επόμενες δεκαετίες θα εξαφανιστούν άλλα 20.000 ανθοφόρα φυτά. Αυτό επηρεάζει τις μέλισσες που ζουν σε μελίσσια αλλά και τις άγριες μέλισσες που χρειάζονται αδιατάρακτους βιότοπους για να χτίσουν τις φωλιές τους», διαβάζουμε.

Ας κρατήσουμε λοιπόν αυτά τα δεδομένα κι ας δούμε τι σημαίνει εντομοκτόνο.

«Εντομοκτόνα είναι οι χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στην καταπολέμηση εντόμων που είναι επιβλαβή για φυτά και ζώα.

»Ανάλογα με τη χημική σύνθεσή τους κατατάσσονται σε διάφορες ομάδες, των οποίων σπουδαιότερες είναι οι: Καρβαμιδικοί εστέρες, Νιτροφαινόλες, Οργανοφωσφορικοί εστέρες, Χλωριωμένοι υδρογονάνθρακες».

Είναι αθώες; Ούτε να το διανοηθείς.

«Μα ένα κατσαριδοκτόνο -να, την είπα την κακιά τη λέξη- ή ένα φάρμακο που θα ρίξω για τις σκνίπες είναι δυνατόν να τα κάνει όλα αυτά;».

Αυτά κι άλλα χειρότερα, γι’ αυτό η γνώση προέχει.

Σε παλαιότερη συνέντευξη που είχαμε πάρει από τον πρώην πρόεδρο του ΕΦΕΤ, Νίκο Κατσαρό, για τη χρήση οργανοφωσφορικών εντομοκτόνων στις πόλεις, είχε πει χαρακτηριστικά:

«Ο κίνδυνος που υπάρχει από τη χρήση και την κατανάλωση των οργανοφωσφορικών ουσιών είναι πολύ σοβαρός.

Διότι, κατ’ αρχήν, καταλήγουν στην αποχέτευση. Από την αποχέτευση, όποιο κι αν είναι το σημείο υποδοχής, είτε είναι η θάλασσα είτε οποιοδήποτε άλλο σημείο (π.χ. ένα ποταμάκι), εκεί δημιουργούνται σοβαρά προβλήματα μείωσης του οξυγόνου, με αποτέλεσμα την καταστροφή του θαλάσσιου (υδάτινου) οικοσυστήματος αλλά και το φαινόμενο του ευτροφισμού.

Είναι ευθύνη της πολιτείας να κάνει αυστηρούς και επιτακτικούς ελέγχους ώστε αυτά τα σκευάσματα να μη χρησιμοποιούνται σε κατοικημένες περιοχές, όπως ορίζει ο νόμος.

Και στα φυτώρια που χορηγούν αυτού του είδους τα απαγορευμένα φυτοφάρμακα για τις αστικές περιοχές σε ανυποψίαστους καταναλωτές να τους επιβληθούν οι αντίστοιχες σοβαρές κυρώσεις.

Διότι προσβάλλουν και το περιβάλλον και ιδίως την ανθρώπινη υγεία».

Από άλλη συνέντευξη αναπληρωτή καθηγητή παρασιτολογίας στο ΑΠΘ, αντλούμε:

«Τα χημικά εντομοαπωθητικά είναι εν πρώτοις 100% αποτελεσματικά, αλλά σε βάθος χρόνου αποδεικνύονται ανίσχυρα, γιατί οι κατσαρίδες εθίζονται σε αυτά και αποκτούν σταδιακά ανοσία (κι εξηγούσε τον μηχανισμό).

Η υπολειμματική δράση των χημικών εντομοαπωθητικών είναι πολύ ισχυρή κι έχει μεγάλη διάρκεια, έτσι οι ουσίες με τις οποίες ψεκάζουμε και εμποτίζονται τα διάφορα σημεία, παραμένουν για έναν μήνα σχεδόν μετά την απεντόμωση.

Η δράση των ουσιών είναι σωρευτική, άρα οι παρενέργειες σε βάθος χρόνου δύνανται να είναι σοβαρές».

Συμπληρώνουμε στα διαβάσματά μας πληροφορίες από το σύγγραμμα της δρος Αναστασίας Δημητρίου, φυσικού-περιβαλλοντολόγου.

«Το εντομοκτόνο απορροφάται και εισέρχεται στον ανθρώπινο οργανισμό με την απλή επαφή – από το δέρμα, με εισπνοή, από τον γαστρεντερικό σωλήνα ή από άλλους βλεννογόνους»…

«Ελεος, κοπελιά, ένα εντομοκτόνο είπαμε να πάρουμε. Μη μας βγάλεις την ψυχή», θα μου πείτε.

Και τι να κάνω εγώ, που ένα φσσστ δεν είναι μονάχα ένα φσσστ, αλλά κουβαλάει κι όλη την παλιοπαρέα μαζί του;

Πότε μια κίνηση ήταν μόνο μια κίνηση, χωρίς καμία παράπλευρη απώλεια, αντίδραση, συμπληρώστε με όποια λέξη θέλετε.

Ετσι, όσο κι αν φαίνεται ψυχαναγκαστικό, προτού καταφύγουμε σε χημικές λύσεις, καλό είναι να σκεφτούμε όλα τα προηγούμενα και να δώσουμε μια ανάσα στον εαυτό μας, να σκεφτεί προτού πράξει.

Μια ανάσα καθοριστική για όλη την αλυσίδα της πλάσης.

«Η αναζήτηση της επίδρασης που ασκεί στην υγεία του ανθρώπου το φυσικό περιβάλλον δεν είναι κάτι καινούργιο.

Ο Ιπποκράτης στο έργο του «Περί αέρων, υδάτων, τόπων» εξετάζει την επίδραση αυτή.

Οι απόψεις του συνοψίζονται στις εξής αρχές:

Το περιβάλλον ρυθμίζει την υγεία του ανθρώπου. Το κλίμα, οι άνεμοι, η ποιότητα του εδάφους και του νερού, η ακτινοβολία του ήλιου επιδρούν και καθορίζουν τελικά την υγεία του.

Το περιβάλλον διαμορφώνει με τρόπο οριστικό όλα εκείνα τα στοιχεία που κάνουν το ένα έθνος να διαφέρει από τα άλλα. Η πραγματεία αυτή αναδεικνύει τον Ιπποκράτη ως τον πατέρα της περιβαλλοντικής ιατρικής», διαβάζουμε στο βιβλίο των εκπαιδευτικών «Αγωγή υγείας και περιβάλλοντος / Εκθεση και προστασία από τις επικίνδυνες ουσίες» από τη δρα Αναστασία Δημητρίου.

Ας επιλέξουμε λοιπόν φυσικά σκευάσματα ακίνδυνα για εμάς, τα κατοικίδιά μας, τα παιδιά μας, τους φίλους μας που θα έρθουν στο μπαλκόνι μας για μια όμορφη καλοκαιρινή βραδιά.

Τι λύσεις έχω; Φυσικά εντομοκτόνα

Περιβάλλον, λίμνη, δάσος

 Εντομοκτόνα από φυσικό πύρεθρο.

Τέτοιας σύστασης προϊόντα εφαρμόζονται σε φυτά για την αντιμετώπιση της μελίγκρας και της ψώρας, αλλά είναι κατάλληλα και για τις σκνίπες.

Στην ελληνική αγορά κυκλοφορούν 2-3 εμπορικά σκευάσματα, για χρήση ανεξαρτήτως θερμοκρασίας περιβάλλοντος.

 Θερινός πολτός.

Ενδείκνυται ψεκασμός σε στάσιμα νερά όπου υπάρχουν κουνούπια, σκνίπες κ.λπ.

 Βάκιλος Θουριγγίας ή παραφινικά λάδια.

Μπορούμε να ψεκάσουμε σε λιμνάζοντα ή στάσιμα νερά ή όπου υπάρχει υπερβολική υγρασία.

Το καθένα έχει διαφορετικό μηχανισμό δράσης αλλά το αποτέλεσμα είναι ίδιο.

Εξοντώνουν τις σκνίπες. Τα βρίσκουμε σε καταστήματα γεωργικών εφοδίων.

 Ηλεκτρικές παγίδες.

Παγίδες με φως led, διαθέσιμες για εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους, με λάμπες υπεριώδους ακτινοβολίας (UV), με ελκυστική ουσία που μιμείται την ανθρώπινη μυρωδιά.

Ολες θα τις αναζητήσουμε σε εξειδικευμένα καταστήματα γεωργικών εφοδίων, φαρμακεία αλλά και μέσω διαδικτύου.

 Παγίδες με λάμπες (μπλε ή μοβ).

Το φως των λαμπτήρων τους έλκει τα κουνούπια τα οποία θανατώνονται άμεσα διά… ηλεκτρικής εκκενώσεως, από το ηλεκτροφόρο πλέγμα που εμπεριέχουν.

 Συσκευές υπερήχων.

Εχουν εμφανιστεί στην αγορά τα τελευταία χρόνια αρκετές ηλεκτρικές συσκευές οι οποίες εκπέμπουν υπερήχους σε συχνότητα που δεν ανταποκρίνεται το ανθρώπινο αυτί, όμως κρατούν μακριά τα κουνούπια.

Τις βρίσκουμε σε καταστήματα ηλεκτρονικών ειδών ή μέσω διαδικτύου.

 Πλαστικές παγίδες με κόλλα.

Τις κρεμάμε στα κλαδιά των δέντρων ή από τις γλάστρες ή το ταβάνι της βεράντας.

Το μόνο κακό είναι ότι λειτουργούν χωρίς εξαιρέσεις, οπότε μπορεί να χάσουμε και έντομα που είναι ωφέλιμα για τον κήπο μας.

Πηγή : Αβλαβή εντομοκτόνα για τον άνθρωπο και το περιβάλλον