Game of Thrones is over

Game of Thrones is considered a top human creation, whether we are talking about literature or a TV series. Having faithfully watched the series before the current hype and having read all George Martin’s books even before the series, I find almost funny the the general displeasure evoked by the evolution and end of the 8th cycle. As if every creation of human art is supposed to be another fancy product to be consumed by an insatiable conceited audience.

The Game of Thrones is perhaps the most «realistic fantastic» story that has ever existed, and has been an enormous influence for fantastic literature itself. Its Realism has to do with the imprinting of human nature itself on all its negative and positive features. Idealized characters and happy endings no matter how nice they make us feel, here they lose their place. The culmination is the human aggression or tendency for destruction that rationalizes the carnage of a whole city «in order to save the kingdom» and inevitably reminds us facts of our time like the Nazi heirloom of the 2nd World War and much more recent military interventions of the so-called great countries with enormous collateral losses for civilians, to «liberate nations from tyrants».

I have the feeling that the last cycle of the series, given its creators’ awareness of the enormous global appeal it would have, aimed to pass some messages to the world. In any case, personally, I want to interpret some of the events that unfolded as such. For example, unexpected for me was the way John chose to end the danger his beloved had come to represent for the Seven Kingdoms. And most importantly, it symbolizes the prevalence of logic towards emotion, the submission of the individual benefit in favor of the massive one. Something that should be happening more in real life.

An important element for me was the way in which power was distributed after the end of the war. Bran’s choice for king is the biggest message for me. Bran is physically weak, disabled. Here is the fall of an ancient human doctrine that the strongest male must always lead. But Bran is also gifted with special spiritual gifts. His increased mnemonic ability keeps the whole past of Westeros in his mind, making him worthy to bear the title of the wise. At the same time, the brilliant dwarf, a boxing bag  for the vast majority of his peers since born, having repeatedly influenced the row of events, is chosen as the right hand of the king. Even the awkward burly scholar Samwell Tarly is included in the central core of decision-makers, despite the ironic rejection of his «progressive» idea of ​​democracy. In a few words, the message I want to believe exists is that, although by fire and iron, the traditional tried-and-tested ways of power and governance (physical strength, «noble origin») which have been proven faulty, it is about time to be replaced (mind, prudence, knowledge) for the sake of the people and the evolution of human kind.

There is so much more that one could comment on. I will finish with the main thing that bothered me in the Game of Thrones and I suspect a lot of people feel the same. That it’s over. That I would like other circles with more than six episodes and even longer durations. That they intended it to end. Why should it be over?


Το Game of Thrones αποτελεί θεωρώ ένα κορυφαίο ανθρώπινο δημιούργημα, είτε μιλάμε για λογοτεχνία, είτε για τηλεοπτική σειρά. Έχοντας παρακολουθήσει τη σειρά ανελλιπώς πριν το σημερινό hype και έχοντας διαβάσει όλα τα βιβλία του George Martin ακόμη πιο πριν, βρίσκω σχεδόν αστείο το ντόρο που γίνεται με την εξέλιξη και το τέλος του 8ου κύκλου, καθώς λέει «δεν άρεσε στους φαν». Λες και η ανθρώπινη δημιουργικότητα για οποιοδήποτε είδος τέχνης και αν πρόκειται, είναι άλλο ένα προιόν προς κατανάλωση από ένα ακόρεστο φαντασμένο κοινό.

Το Game of Thrones είναι ίσως η πιο «ρεαλιστική φανταστική» ιστορία που έχει υπάρξει και μάλιστα έχει επηρεάσει σχετικά και ολόκληρο το είδος της φανταστικής λογοτεχνίας. Ο ρεαλισμός έχει να κάνει με την αποτύπωση της ίδιας της ανθρώπινης φύσης σε όλο το αρνητικό και θετικό της πρόσημο. Οι εξιδανικευμένοι χαρακτήρες και τα happy endings όσο και ωραία μας κάνουν να νιώθουμε, εδώ χάνουν τη θέση τους. Τα κίνητρα της εξουσίας, του χρήματος, οδηγούν σε πόνο και βάσανα τους ίδιους τους κυνηγούς τους. Αποκορύφωμα αποτελεί η ανθρώπινη επιθετικότητα ή τάση για καταστροφή που φτάνει να εκλογικεύει το μακελειό μιας ολόκληρης πόλης «για να σωθεί το βασίλειο» και θυμίζει αναπόφευκτα στην εποχή μας εκτός από τη ναζιστική θηριωδία του 2ου Παγκ. Πολέμου, ανάλογες πιο πρόσφατες στρατιωτικές παρεμβάσεις των λεγόμενων μεγάλων δυνάμεων με τεράστιες παράπλευρες απώλειες σε αμάχους, για να «απελευθερώσουν έθνη από τυράννους».

Έχω την αίσθηση ότι ο τελευταίος κύκλος της σειράς, με δεδομένη την επίγνωση των δημιουργών του για την τεράστια παγκόσμια απήχηση που θα είχε, στόχευσε να περάσει κάποια μηνύματα στον κόσμο. Εν πάσει περιπτώσει προσωπικά εγώ θέλω να ερμηνεύω κάποια από τα γεγονότα που εκτυλίχθηκαν ως τέτοια. Για παράδειγμα ήταν απρόσμενος για μένα ήταν ο τρόπος που επέλεξε ο John να τελειώσει τον κίνδυνο που αντιπροσώπευε πλέον η αγαπημένη του για τα Επτά Βασίλεια. Και το σπουδαιότερο, συμβολίζει την επικράτηση της λογικής απέναντι στο συναίσθημα,  του συνολικού κέρδους απέναντι στο ατομικό. Κάτι που ίσως θα έπρεπε να συμβαίνει περισσότερο στην πραγματική ζωή.

Σημαντικό στοιχείο για μένα αποτέλεσε ο τρόπος κατανομής της εξουσίας μετά το πέρας του πολέμου. Η επιλογή του Bran αποτελεί για μένα το μεγαλύτερο μήνυμα της σειράς. Ο Bran είναι σωματικά αδύναμος, ανάπηρος. Καταρρίπτεται εδώ το δόγμα της κατάληψης της εξουσίας από το ισχυρότερο αρσενικό. Επιπλέον όμως ο Bran είναι και προικισμένος με ιδιαίτερα πνευματικά χαρίσματα. Η επαυξημένη μνημονική του ικανότητα κρατάει ολόκληρη την ιστορία του Γουέστερος στο νου του κάνοντας τον άξιο να φέρει τον τίτλο του σοφού. Παράλληλα ο πανέξυπνος νάνος, σάκος του μποξ για τη συντριπτική πλειοψηφία του περίγυρού του σε όλη του τη ζωή, έχοντας επηρεάσει επανειλημμένα τις εξελίξεις στην ιστορία, επιλέγεται ως δεξί χέρι του βασιλιά. Ακόμη και ο αδέξιος χοντρούλης λόγιος Samwell Tarly υφίσταται στον κεντρικό πυρήνα των προσώπων που λαμβάνουν αποφάσεις, παρά την ειρωνική απόρριψη της «προοδευτικής» του ιδέας περί δημοκρατίας. Με λίγα λόγια το μήνυμα που θέλω να πιστεύω ότι δίνεται είναι ότι αν και δια πυρός και σιδήρου, οι δοκιμασμένοι τρόποι εξουσίας και διακυβέρνησης (ρώμη, ευγενική καταγωγή) που αποδείχτηκε ότι δε λειτουργούν, είναι πλέον καιρός  να αντικαθίστανται (πνεύμα, σύνεση, γνώσεις).

Υπάρχουν τόσα και τόσα ακόμη που θα μπορούσε κάποιος να σταθεί. Θα κλείσω με το βασικό πράγμα που με ενόχλησε στο Game of Thrones και υποψιάζομαι πολύ κόσμο ακόμη. Το ότι τελείωσε. Το ότι θα ήθελα και άλλους κύκλους με περισσότερα από έξι επεισόδια και ακόμη μεγαλύτερες διάρκειες. Το ότι το προορίσανε να τελειώσει. Γιατί να έπρεπε να τελειώσει?

Evolution Path



Η έρευνα είναι η ψυχή της προόδου

Ένα απόσπασμα από την αυτοβιογραφία του Γεωργίου Παπανικολάου (13 Μαΐου 1883 – 19 Φεβρουαρίου 1962), ιατρού παγκοσμίως αναγνωρισμένου για την ανακάλυψη του γυναικολογικού τεστ Παπ :

«Έφυγα από την Ελλάδα με σπασμένα φτερά και νόμιζα πως δεν θα μπορούσα πια ποτέ να πετάξω. Όλοι γύρω μου με θεωρούσαν ως ένα ναυαγισμένο ιδεοπαθή και άρχισα σιγά σιγά να το πιστεύω και εγώ ο ίδιος… Ευτυχώς εδώ (Αμερική) βρήκα άλλον κόσμο, άλλους ανθρώπους με πλατύτερες ιδέες με ευγενέστερα αισθήματα με υψηλότερα ιδεώδη και μπόρεσα να μπω πάλιν εις τον δρόμον μου. Για πρώτην φορά στην ζωήν μου ημπορώ να πω πως είμαι ευχαριστημένος. Έχω γύρω μου ζωήν που κοιτάζει μπροστά εις το μέλλον και όχι οπίσω εις το παρελθόν.
Η Ελλάς είναι ένα παμμέγιστον νεκροταφείον επάνω εις το οποίον είναι στημένα τα πέτρινα αγάλματα των αρχαίων σοφών. Πίσω, πίσω, πίσω. Η έρευνα είναι η ψυχή της προόδου. Ο Αμερικανός ή ο Ευρωπαίος όταν του πω ότι είμαι επιστήμων και δεν κάνω τίποτε άλλο από το να ερευνώ με θεωρεί όχι μόνον ως χρήσιμον στοιχείο, αλλά ως κάτι ανώτερο από τους κοινούς ανθρώπους. Ο Έλλην με θεωρεί απεναντίας ως ένα άχρηστον όν και όχι μόνον άχρηστον αλλά και επικίνδυνον ως ένα είδος φρενοπαθούς, ο οποίος έχει καταληφθεί από μανίαν μέσα εις το νεκροταφείον του (…)»


Μια διαχρονική κατάσταση που δε φαίνεται να έχει βελτιωθεί και πολύ ως σήμερα σε ένα πλαίσιο μιας εγκυστωμένης εθνικής μεγαλομανίας, προσκόλλησης σε συντηρητικές ιδεοληπτικές ιδέες όπως π.χ. «πίστευε και μη ερεύνα», καχύποπτου αρνητισμού προς την αλλαγή και την εξέλιξη, αλλεργικής αντίδρασης σε οποιαδήποτε αμφισβήτηση ενός άρρωστου status quo, αναγωγής του «τι θα πουν οι άλλοι» ως υπέρτατου κριτηρίου προσωπικής αξίας, αρνητικής πρωτιάς σε σειρά κοινωνικοπολιτικοικονομικών δεικτών και πολλά άλλα.


Επειδή φαίνεται ότι πολλοί άρχισαν να βγαίνουν ξανά από τα ρούχα τους με το τελευταίο ντοκυμανταίρ για την πυρκαγιά στο Μάτι, θα ήθελα να κάνω ένα μικρό σχόλιο.

Πρώτον δεν τίθεται αμφιβολία για τη βαρύτητα και τη σοβαρή δοκιμασία για οποιοδήποτε αμυντικό μηχανισμό ενός φαινομένου δύο ταυτόχρονων μεγάλων πυρκαγιών υπό συνθήκες ακραίων ανέμων. Καλό είναι ορισμένοι να κοιτάξουν τι γίνεται κατά Καλιφόρνια Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής μεριά.

Δεύτερον το ότι χρειάζεται να υπάρξουν πολλά θύματα για να συνειδητοποιήσει κάπως (και το κάπως έχει σημασία εδώ) η πλειοψηφία των πολιτών το μέγεθος της απουσίας οργάνωσης, στελέχωσης και εξόπλισης κάποιων δημοσίων υπηρεσιών είναι οπωσδήποτε μια ένδειξη της ανθρώπινης τάσης για αποφυγή του δυσάρεστου, των ευθυνών και της υιοθέτησης αυταπατών αντ’ αυτού. Τα τραγικά γεγονότα δεν ξεκίνησαν στο Μάτι, οι περιβαλλοντικές καταστροφές λόγω ανθρώπινης παρέμβασης είναι πάρα πολλές ενώ μην ξεχνάμε τις μικρότερης εμβέλειας διαχρονικές παθογένειες του κράτους που χωρίς θόρυβο επιφέρουν πολλαπλές λιγότερο θορυβώδεις συνέπειες στο άτομο. Ακόμη και μετά από όλα αυτά που έγιναν όμως ρωτώ :

Τι έχει γίνει προς αποφυγή παρόμοιων φαινομένων στις υπηρεσίες της Πυροσβεστικής, της Πολιτικής Προστασίας και των δήμων.

Πέρα από την αναμενόμενη πολιτική ήττα των δημοτικών και περιφερειακών αρχόντων που τους «έκατσε η στραβή», ποιοι υποψήφιοι θα πράξουν πραγματικά κάτι (πέρα από προεκλογικές υποσχέσεις) προς την βελτίωση των υπηρεσιών για το κοινωνικό σύνολο.

Αν η ανεπάρκεια εκείνων των δημοσίων υπαλλήλων που πήραν μέρος στη διαδικασία συντονισμού θα έχει κάποιες συνέπειες για το εργασιακό τους μέλλον στο δημόσιο.

Αν θα γίνει κάτι για τη ρυμοτομία σε άλλες δασικές εξοχικές περιοχές.

Με τι κριτήρια θα ψηφίσουν οι ψηφοφόροι και σε αυτές τις εκλογές.

Οι απαντήσεις δυστυχώς και προφανώς είναι δυσάρεστες. Η πλειοψηφία των πολιτών θα συνεχίσει να είναι στον κόσμο της, επαναπαυμένη σε μια πλασματική ασφάλεια και παρασυρόμενη διαχρονικά σε προτεραιότητες τύπου χρήμα, δύναμη, δημόσιες σχέσεις, ατομικό όφελος. Και εκείνο το ποσοστό που διαφέρει, έχει επίγνωση και επιθυμεί την αλλαγή και την ανθρώπινη εξέλιξη θα παραμένει στη γωνία του νιώθοντας ανίσχυρο και θυμωμένο.

Υ.Γ. Πολλοί απασχολούνται επίσης με το γεγονός ότι υπήρχαν νεκροί ήδη από νωρίς στην εξέλιξη της φωτιάς αλλά δεν τους ανακοίνωσαν. Ήμαρτον πραγματικά αν το θέμα εστίασης είναι το πότε θα βγει στις ειδήσεις η ύπαρξη νεκρών και όχι το ίδιο το γεγονός.

Σπύρος Καλημέρης

The Matrix 20 years on: how a sci-fi film tackled big philosophical questions


«…So ultimately, then, what is reality? The late 20th century French thinker Jean Baudrillard, whose book appears briefly (with an ironic touch) early in the film, wrote extensively on the ways in which contemporary mass society generates sophisticated imitations of reality that become so realistic they are mistaken for reality itself (like mistaking the map for the landscape, or the portrait for the person)…»

from : The Matrix 20 years on: how a sci-fi film tackled big philosophical questions

The idealized concept of love


I do not remember the path I took, but today my thoughts guided me to the realm of love. One of the things we do not get prepared to grasp as we grow, is the uncomfortable truth that love does not guarantee bliss. The concept of love we learn is full of idealizations that deprive us of a good measure of tolerance to frustration. We tend to believe in the omnipotence of love, in the concept of true love that stays forever unchanged, in the existence of the ideal match or soul mate and the ultimate need to pursue for her/him. We put our love on the objects around us whether this is people, things, institutions, abstract concepts and tend to ignore the rather disruptive clues to our phantasy. Life itself simply cannot be accepted to disrupt the permanent magical cloud we would wish to be on to. When there is love, all will be ok we quote and cling to this belief like we unraveled the most profound truth. If we love someone, he/she should be as we desire him/her by design and we fall apart when reality shows otherwise. Within the state of love we tend to exaggerate every positive trait of our beloved and reduce any flaws to nothing or even love the flaws as well. More than few people believe true love means that someone can know instinctively what the loved one needs without any words to be involved. But love is not a means to an end, it is not a way of acquiring what we think we need. We love someone and he/she becomes ours, not permitted to have his own mind and feeling. We craft our emotional well-being solely around the attainment of another person. And wanting to be endlessly, unconditionally loved, we think we should do the same, choking back our self. We grasp love as a “give and take” must be condition. But all of the above are not sustainable for long, so there is pain, frustration, anger, betrayal but these we cannot accept, so we fear them.

It seems like a core human need to feel pure, untainted love, to construct it and preserve it no matter what. The mother’s love, the family love, the God of love, the love for our country, the love for our football team, a music band e.t.c. On the altar of retaining love sacrifices are made and infinite pain is sometimes justified. We need love to push back the fear of solitude and the ultimate fear of death. These are definitely a couple of the strongest motivations at play, but even for these love will not indefinitely suffice, if we do not nurture the principle of reality in ourselves.

I feel that I must add a necessary remark right here. Love is great and amazing and maybe it is the greatest human experience, one of the greatest for sure. All kinds of love are notable each in its own right and they undoubtedly make life more bright and meaningful. It is not wrong to desire to love and to be loved, but your self is not forfeit without it. It is important to redefine its relative position in the grand scheme of our existence and we cannot simply ignore other unavoidable aspects of human nature which distort our delusions of control, grandiosity and perfection. The sooner we let ourselves elaborate on this, we will be relieved.

We ourselves will at many points think, feel and act in ways that contradict the idealized concept of love. The whole concept of caring for others includes to act in ways that are not compatible with like or love. It goes to this : We are frustrated when not likeable things happen like children do and we do not get trained to accept that our frustration and discomfort is not reason enough to believe we are entitled to exactly what we want despite of life, society, reality.

Spiros Kalimeris Psychiatrist Psychotherapist

Εργαλεία κριτικής σκέψης-εντοπισμού κουταμάρας

Προσπαθήστε να μη δένεστε υπερβολικά με μία θεωρία μόνο και μόνο επειδή είναι δική σας

Παρακάτω παρατίθεται μια μικρή λίστα με «εργαλεία κριτικής σκέψης» διατυπωμένη από τον Carl Sagan στο βιβλίο του «The Demon-Haunted World». Στην εποχή της μετα-αλήθειας όπου αυτό που ο καθένας πιστεύει αυτομάτως μετατρέπεται σε αληθινό/πραγματικό και στην εποχή των fake news που κυκλοφορούν ελεύθερα γύρω μας «ντυμένα» με μανδύες υποτιθέμενου κύρους και αξιοπιστίας, η ύπαρξη ενός όσο το δυνατόν πιο καθαρού νου χρήζεται απαραίτητη.


Wherever possible there must be independent confirmation of the “facts.”

Encourage substantive debate on the evidence by knowledgeable proponents of all points of view.

Arguments from authority carry little weight — “authorities” have made mistakes in the past. They will do so again in the future. Perhaps a better way to say it is that in science there are no authorities; at most, there are experts.

Spin more than one hypothesis. If there’s something to be explained, think of all the different ways in which it could be explained. Then think of tests by which you might systematically disprove each of the alternatives. What survives, the hypothesis that resists disproof in this Darwinian selection among “multiple working hypotheses,” has a much better chance of being the right answer than if you had simply run with the first idea that caught your fancy.

Try not to get overly attached to a hypothesis just because it’s yours. It’s only a way station in the pursuit of knowledge. Ask yourself why you like the idea. Compare it fairly with the alternatives. See if you can find reasons for rejecting it. If you don’t, others will.

Quantify. If whatever it is you’re explaining has some measure, some numerical quantity attached to it, you’ll be much better able to discriminate among competing hypotheses. What is vague and qualitative is open to many explanations. Of course there are truths to be sought in the many qualitative issues we are obliged to confront, but finding them is more challenging.

If there’s a chain of argument, every link in the chain must work (including the premise) — not just most of them.

Occam’s Razor. This convenient rule-of-thumb urges us when faced with two hypotheses that explain the data equally well to choose the simpler.

Always ask whether the hypothesis can be, at least in principle, falsified. Propositions that are untestable, unfalsifiable are not worth much. Consider the grand idea that our Universe and everything in it is just an elementary particle — an electron, say — in a much bigger Cosmos. But if we can never acquire information from outside our Universe, is not the idea incapable of disproof? You must be able to check assertions out. Inveterate skeptics must be given the chance to follow your reasoning, to duplicate your experiments and see if they get the same result.

via Carl Sagan’s tools for critical thinking and detecting bullshit