The Matrix 20 years on: how a sci-fi film tackled big philosophical questions


«…So ultimately, then, what is reality? The late 20th century French thinker Jean Baudrillard, whose book appears briefly (with an ironic touch) early in the film, wrote extensively on the ways in which contemporary mass society generates sophisticated imitations of reality that become so realistic they are mistaken for reality itself (like mistaking the map for the landscape, or the portrait for the person)…»

from : The Matrix 20 years on: how a sci-fi film tackled big philosophical questions


The idealized concept of love


I do not remember the path I took, but today my thoughts guided me to the realm of love. One of the things we do not get prepared to grasp as we grow, is the uncomfortable truth that love does not guarantee bliss. The concept of love we learn is full of idealizations that deprive us of a good measure of tolerance to frustration. We tend to believe in the omnipotence of love, in the concept of true love that stays forever unchanged, in the existence of the ideal match or soul mate and the ultimate need to pursue for her/him. We put our love on the objects around us whether this is people, things, institutions, abstract concepts and tend to ignore the rather disruptive clues to our phantasy. Life itself simply cannot be accepted to disrupt the permanent magical cloud we would wish to be on to. When there is love, all will be ok we quote and cling to this belief like we unraveled the most profound truth. If we love someone, he/she should be as we desire him/her by design and we fall apart when reality shows otherwise. Within the state of love we tend to exaggerate every positive trait of our beloved and reduce any flaws to nothing or even love the flaws as well. More than few people believe true love means that someone can know instinctively what the loved one needs without any words to be involved. But love is not a means to an end, it is not a way of acquiring what we think we need. We love someone and he/she becomes ours, not permitted to have his own mind and feeling. We craft our emotional well-being solely around the attainment of another person. And wanting to be endlessly, unconditionally loved, we think we should do the same, choking back our self. We grasp love as a “give and take” must be condition. But all of the above are not sustainable for long, so there is pain, frustration, anger, betrayal but these we cannot accept, so we fear them.

It seems like a core human need to feel pure, untainted love, to construct it and preserve it no matter what. The mother’s love, the family love, the God of love, the love for our country, the love for our football team, a music band e.t.c. On the altar of retaining love sacrifices are made and infinite pain is sometimes justified. We need love to push back the fear of solitude and the ultimate fear of death. These are definitely a couple of the strongest motivations at play, but even for these love will not indefinitely suffice, if we do not nurture the principle of reality in ourselves.

I feel that I must add a necessary remark right here. Love is great and amazing and maybe it is the greatest human experience, one of the greatest for sure. All kinds of love are notable each in its own right and they undoubtedly make life more bright and meaningful. It is not wrong to desire to love and to be loved, but your self is not forfeit without it. It is important to redefine its relative position in the grand scheme of our existence and we cannot simply ignore other unavoidable aspects of human nature which distort our delusions of control, grandiosity and perfection. The sooner we let ourselves elaborate on this, we will be relieved.

We ourselves will at many points think, feel and act in ways that contradict the idealized concept of love. The whole concept of caring for others includes to act in ways that are not compatible with like or love. It goes to this : We are frustrated when not likeable things happen like children do and we do not get trained to accept that our frustration and discomfort is not reason enough to believe we are entitled to exactly what we want despite of life, society, reality.

Spiros Kalimeris Psychiatrist Psychotherapist

Εργαλεία κριτικής σκέψης-εντοπισμού κουταμάρας

Προσπαθήστε να μη δένεστε υπερβολικά με μία θεωρία μόνο και μόνο επειδή είναι δική σας

Παρακάτω παρατίθεται μια μικρή λίστα με «εργαλεία κριτικής σκέψης» διατυπωμένη από τον Carl Sagan στο βιβλίο του «The Demon-Haunted World». Στην εποχή της μετα-αλήθειας όπου αυτό που ο καθένας πιστεύει αυτομάτως μετατρέπεται σε αληθινό/πραγματικό και στην εποχή των fake news που κυκλοφορούν ελεύθερα γύρω μας «ντυμένα» με μανδύες υποτιθέμενου κύρους και αξιοπιστίας, η ύπαρξη ενός όσο το δυνατόν πιο καθαρού νου χρήζεται απαραίτητη.


Wherever possible there must be independent confirmation of the “facts.”

Encourage substantive debate on the evidence by knowledgeable proponents of all points of view.

Arguments from authority carry little weight — “authorities” have made mistakes in the past. They will do so again in the future. Perhaps a better way to say it is that in science there are no authorities; at most, there are experts.

Spin more than one hypothesis. If there’s something to be explained, think of all the different ways in which it could be explained. Then think of tests by which you might systematically disprove each of the alternatives. What survives, the hypothesis that resists disproof in this Darwinian selection among “multiple working hypotheses,” has a much better chance of being the right answer than if you had simply run with the first idea that caught your fancy.

Try not to get overly attached to a hypothesis just because it’s yours. It’s only a way station in the pursuit of knowledge. Ask yourself why you like the idea. Compare it fairly with the alternatives. See if you can find reasons for rejecting it. If you don’t, others will.

Quantify. If whatever it is you’re explaining has some measure, some numerical quantity attached to it, you’ll be much better able to discriminate among competing hypotheses. What is vague and qualitative is open to many explanations. Of course there are truths to be sought in the many qualitative issues we are obliged to confront, but finding them is more challenging.

If there’s a chain of argument, every link in the chain must work (including the premise) — not just most of them.

Occam’s Razor. This convenient rule-of-thumb urges us when faced with two hypotheses that explain the data equally well to choose the simpler.

Always ask whether the hypothesis can be, at least in principle, falsified. Propositions that are untestable, unfalsifiable are not worth much. Consider the grand idea that our Universe and everything in it is just an elementary particle — an electron, say — in a much bigger Cosmos. But if we can never acquire information from outside our Universe, is not the idea incapable of disproof? You must be able to check assertions out. Inveterate skeptics must be given the chance to follow your reasoning, to duplicate your experiments and see if they get the same result.

via Carl Sagan’s tools for critical thinking and detecting bullshit


«Η ποικιλομορφία και η διαφορετικότητα δεν είναι φυσιολογικότητα».

Ορίζεται κάπως η φυσιολογικότητα? Δε μιλάμε για την ιατρική σημασία και δεν τίθεται θέμα ποσοτικής ή ποιοτικής μετρησιμότητας. Η φυσιολογικότητα είναι σχετική έννοια ανάλογα με την πολιτιστική ταυτότητα. Επομένως η φυσιολογικότητα είναι κοινωνική κατασκευή (social constructionism). Τα όρια της φυσιολογικότητας καθορίζονται από τις ερμηνείες μας για τη στάση των άλλων απέναντί μας. Είναι φυσιολογικό αυτό που κάνουν οι άλλοι εξ’ ορισμού? Η φυσιολογικότητα των άλλων, ο μπαμπούλας που πρέπει να ακολουθήσουμε ψυχαναγκαστικά για να μη νιώσουμε άσχημα. Αν δεν είσαι ίδιος νιώθεις άσχημα. Η διαφορετικότητα εσωτερικεύεται ως προβληματικότητα και άρα πρέπει να απομονωθεί για να μη διαταράξει τη «φυσιολογική» ομοιομορφία.

Βλέπε εδώ : Το διαφορετικό και η αποδοχή και εδώ : Το κριτήριο είναι το τι κάνουν οι άλλοι

Η φυσιολογικότητα είναι έννοια που εμπεριέχει μια συγκριτική παράμετρο. Δηλαδή το φυσιολογικό υπάρχει σε σύγκριση με κάτι το μη φυσιολογικό που επίσης υπάρχει. Αντίστροφα αν δεν υπήρχε το μη φυσιολογικό θα υπήρχε και λόγος ύπαρξης του φυσιολογικού. Φυσικά αυτοί που κατακρίνουν και απομονώνουν το μη φυσιολογικό δε θα σκεφτούν ποτέ κάτι τέτοιο και πως χωρίς το «μη φυσιολογικό» θα είχαν στερηθεί ένα από τα μεγάλα νοήματα της ύπαρξής τους : να διαιωνίσουν τη φυσιολογικότητά τους ως μέσο αποδοχής και αναγνώρισης.

«Κερασάκι» : Οι «φυσιολογικοί» εμμέσως απορρίπτουν οι ίδιοι τον εαυτό τους και νιώθουν άσχημα αφού στην πραγματικότητα που μόνο αυτοί γνωρίζουν (γιατί την αποκρύπτουν επιμελώς) ούτε αυτοί είναι τόσο ομοιόμορφοι όσο θα «έπρεπε».

Η απομόνωση του διαφορετικού υπάρχει και λέγεται κοινωνικό στερεότυπο, στίγμα και ρατσισμός. Όμως όταν θέλουμε επαφή, αποδοχή, ένταξη μπορούμε να το επιδιώξουμε. Αν δεν το κάνουμε, λέμε ότι φοβόμαστε την κριτική των άλλων και τη δική μας αντίδραση απέναντι στην κριτική. Μήπως όμως μερικές φορές υπάρχει και κάτι άλλο? Δηλαδή ότι και εμείς μπορεί να απορρίπτουμε τους άλλους και κάθε τι που είναι διαφορετικό από το δικό μας διαφορετικό? Εμείς γιατί δεν μπορούμε να ανεχτούμε το διαφορετικό?

Μπορείς να είσαι διαφορετικός και να είσαι μέρος ενός συνόλου.

Η διαφορετικότητα είναι φυσιολογικότητα.

Σπύρος Καλημέρης Ψυχίατρος Ψυχοθεραπευτής

Normality is a paved road

Ταμπέλες βίας

Ο ανώμαλος οροθετικός ναρκομανής ομοφυλόφιλος ψυχοπαθής τρανσέξουαλ κομμούνι ρεμάλι αναρχικός άθεος αλήτης περιθωριακός αριστερός βρωμιάρης

Ο τελειωμένος φασίστας ομοφοβικός ρατσιστής εθνικιστής φιλελές ναζί νοικοκυραίος μακεδονομάχος δεξιός συντηρητικός χριστιανοταλιμπάν

Οι ταμπέλες που χρωματίζουν την αντίληψη της πραγματικότητας σύμφωνα με τη θέληση του καθενός. Επιλέγουμε να αξιολογούμε τα γεγονότα και τις καταστάσεις μέσα από ταμπέλες. Τιτλοφορούμε τους άλλους ομοφυλόφιλους, οροθετικούς, ψυχοπαθείς, ανώμαλους, λαθρομετανάστες  κ.λ.π. σαν αυτό να δικαιολογεί την επιθετικότητά μας και καθώς αυτό νομίζουμε οτι μας καθιστά ανώτερους από αυτούς τους κατώτερους. Το θέμα είναι οτι σχεδόν όλοι οι τιτλοφορημένοι κάνουν ακριβώς το ίδιο για το οποίο διαμαρτύρονται στους άλλους. Τους τιτλοφορούν άκριτα απλώς χρησιμοποιούν άλλες ταμπέλες. Λειτουργούν με την ίδια παράλογη βία. Η απάντηση στο ρατσισμό είναι ένα εμμονικό κήρυγμα εκδικητικού μίσους. Κι έτσι διαιωνίζονται οι διχασμοί και οι διαχωρισμοί. Πρέπει να είσαι άσπρο ή μαύρο. Όσοι νιώθουν αποστασιοποιημένοι από το εκάστοτε ακραίο αφήγημα είναι σε αδιέξοδο ως πολίτες που θα ήθελαν να είναι ενεργοί. Κι έτσι γίνονται ανενεργοί.

Σύντομος χαλαρός συνειρμός επί φάσης εξόδου από τη θερινή ραστώνη (και των μνημονίων!)

Το να κάνεις κάτι που εσύ δεν το σκέφτηκες, που εσύ νομίζεις ότι δε σου ταιριάζει δε χρειάζεται να είναι εκτός συζήτησης. Έσω ανοιχτός. Αυτό που έχεις θεωρήσει ότι είναι ο εαυτός σου, ο χαρακτήρας σου μπορεί να είναι ένα περιοριστικό κουτί που δε σε αφήνει να ζήσεις καλύτερα. Το να κάνεις κάτι πέραν του εαυτού σου, όπως παράδειγμα να τηρήσεις ένα κανόνα μη δικής σου έμπνευσης που συμβάλλει στην αρμονία του συνόλου, δε χρειάζεται να είναι απωθητικό.

Η συμβουλή να είσαι ο εαυτός σου έχει ωραίο άκουσμα, έχει όμως συχνά διττή μετάφραση. Και αν το να είσαι ο εαυτός σου περιλαμβάνει το να μην υπολογίζεις τους άλλους γύρω σου, τότε τι γίνεται? Αν το να είσαι ο εαυτός σου αφορά σύμφωνα με την αντίληψή σου το να κάνεις ό,τι θες χωρίς σεβασμό για συνανθρώπους και περιβάλλον τότε τι? Οι συνέπειες της ασυδοσίας και του ατομικισμού εμφανίζονται πλέον με ταχύ ρυθμό.

Όταν το πρόσημο είναι απόλυτο, το νόημα χάνεται. Το όλα ή τίποτα έχει αποδειχτεί μη λειτουργικό. Ο άνθρωπος χρειάζεται να ζει σε οργανωμένη κοινωνία με κανόνες και σεβασμό. Εντός αυτής με φαντασία και ανοιχτό μυαλό.

Evolution Path