Game of Thrones is over

Game of Thrones is considered a top human creation, whether we are talking about literature or a TV series. Having faithfully watched the series before the current hype and having read all George Martin’s books even before the series, I find almost funny the the general displeasure evoked by the evolution and end of the 8th cycle. As if every creation of human art is supposed to be another fancy product to be consumed by an insatiable conceited audience.

The Game of Thrones is perhaps the most «realistic fantastic» story that has ever existed, and has been an enormous influence for fantastic literature itself. Its Realism has to do with the imprinting of human nature itself on all its negative and positive features. Idealized characters and happy endings no matter how nice they make us feel, here they lose their place. The culmination is the human aggression or tendency for destruction that rationalizes the carnage of a whole city «in order to save the kingdom» and inevitably reminds us facts of our time like the Nazi heirloom of the 2nd World War and much more recent military interventions of the so-called great countries with enormous collateral losses for civilians, to «liberate nations from tyrants».

I have the feeling that the last cycle of the series, given its creators’ awareness of the enormous global appeal it would have, aimed to pass some messages to the world. In any case, personally, I want to interpret some of the events that unfolded as such. For example, unexpected for me was the way John chose to end the danger his beloved had come to represent for the Seven Kingdoms. And most importantly, it symbolizes the prevalence of logic towards emotion, the submission of the individual benefit in favor of the massive one. Something that should be happening more in real life.

An important element for me was the way in which power was distributed after the end of the war. Bran’s choice for king is the biggest message for me. Bran is physically weak, disabled. Here is the fall of an ancient human doctrine that the strongest male must always lead. But Bran is also gifted with special spiritual gifts. His increased mnemonic ability keeps the whole past of Westeros in his mind, making him worthy to bear the title of the wise. At the same time, the brilliant dwarf, a boxing bag  for the vast majority of his peers since born, having repeatedly influenced the row of events, is chosen as the right hand of the king. Even the awkward burly scholar Samwell Tarly is included in the central core of decision-makers, despite the ironic rejection of his «progressive» idea of ​​democracy. In a few words, the message I want to believe exists is that, although by fire and iron, the traditional tried-and-tested ways of power and governance (physical strength, «noble origin») which have been proven faulty, it is about time to be replaced (mind, prudence, knowledge) for the sake of the people and the evolution of human kind.

There is so much more that one could comment on. I will finish with the main thing that bothered me in the Game of Thrones and I suspect a lot of people feel the same. That it’s over. That I would like other circles with more than six episodes and even longer durations. That they intended it to end. Why should it be over?


Το Game of Thrones αποτελεί θεωρώ ένα κορυφαίο ανθρώπινο δημιούργημα, είτε μιλάμε για λογοτεχνία, είτε για τηλεοπτική σειρά. Έχοντας παρακολουθήσει τη σειρά ανελλιπώς πριν το σημερινό hype και έχοντας διαβάσει όλα τα βιβλία του George Martin ακόμη πιο πριν, βρίσκω σχεδόν αστείο το ντόρο που γίνεται με την εξέλιξη και το τέλος του 8ου κύκλου, καθώς λέει «δεν άρεσε στους φαν». Λες και η ανθρώπινη δημιουργικότητα για οποιοδήποτε είδος τέχνης και αν πρόκειται, είναι άλλο ένα προιόν προς κατανάλωση από ένα ακόρεστο φαντασμένο κοινό.

Το Game of Thrones είναι ίσως η πιο «ρεαλιστική φανταστική» ιστορία που έχει υπάρξει και μάλιστα έχει επηρεάσει σχετικά και ολόκληρο το είδος της φανταστικής λογοτεχνίας. Ο ρεαλισμός έχει να κάνει με την αποτύπωση της ίδιας της ανθρώπινης φύσης σε όλο το αρνητικό και θετικό της πρόσημο. Οι εξιδανικευμένοι χαρακτήρες και τα happy endings όσο και ωραία μας κάνουν να νιώθουμε, εδώ χάνουν τη θέση τους. Τα κίνητρα της εξουσίας, του χρήματος, οδηγούν σε πόνο και βάσανα τους ίδιους τους κυνηγούς τους. Αποκορύφωμα αποτελεί η ανθρώπινη επιθετικότητα ή τάση για καταστροφή που φτάνει να εκλογικεύει το μακελειό μιας ολόκληρης πόλης «για να σωθεί το βασίλειο» και θυμίζει αναπόφευκτα στην εποχή μας εκτός από τη ναζιστική θηριωδία του 2ου Παγκ. Πολέμου, ανάλογες πιο πρόσφατες στρατιωτικές παρεμβάσεις των λεγόμενων μεγάλων δυνάμεων με τεράστιες παράπλευρες απώλειες σε αμάχους, για να «απελευθερώσουν έθνη από τυράννους».

Έχω την αίσθηση ότι ο τελευταίος κύκλος της σειράς, με δεδομένη την επίγνωση των δημιουργών του για την τεράστια παγκόσμια απήχηση που θα είχε, στόχευσε να περάσει κάποια μηνύματα στον κόσμο. Εν πάσει περιπτώσει προσωπικά εγώ θέλω να ερμηνεύω κάποια από τα γεγονότα που εκτυλίχθηκαν ως τέτοια. Για παράδειγμα ήταν απρόσμενος για μένα ήταν ο τρόπος που επέλεξε ο John να τελειώσει τον κίνδυνο που αντιπροσώπευε πλέον η αγαπημένη του για τα Επτά Βασίλεια. Και το σπουδαιότερο, συμβολίζει την επικράτηση της λογικής απέναντι στο συναίσθημα,  του συνολικού κέρδους απέναντι στο ατομικό. Κάτι που ίσως θα έπρεπε να συμβαίνει περισσότερο στην πραγματική ζωή.

Σημαντικό στοιχείο για μένα αποτέλεσε ο τρόπος κατανομής της εξουσίας μετά το πέρας του πολέμου. Η επιλογή του Bran αποτελεί για μένα το μεγαλύτερο μήνυμα της σειράς. Ο Bran είναι σωματικά αδύναμος, ανάπηρος. Καταρρίπτεται εδώ το δόγμα της κατάληψης της εξουσίας από το ισχυρότερο αρσενικό. Επιπλέον όμως ο Bran είναι και προικισμένος με ιδιαίτερα πνευματικά χαρίσματα. Η επαυξημένη μνημονική του ικανότητα κρατάει ολόκληρη την ιστορία του Γουέστερος στο νου του κάνοντας τον άξιο να φέρει τον τίτλο του σοφού. Παράλληλα ο πανέξυπνος νάνος, σάκος του μποξ για τη συντριπτική πλειοψηφία του περίγυρού του σε όλη του τη ζωή, έχοντας επηρεάσει επανειλημμένα τις εξελίξεις στην ιστορία, επιλέγεται ως δεξί χέρι του βασιλιά. Ακόμη και ο αδέξιος χοντρούλης λόγιος Samwell Tarly υφίσταται στον κεντρικό πυρήνα των προσώπων που λαμβάνουν αποφάσεις, παρά την ειρωνική απόρριψη της «προοδευτικής» του ιδέας περί δημοκρατίας. Με λίγα λόγια το μήνυμα που θέλω να πιστεύω ότι δίνεται είναι ότι αν και δια πυρός και σιδήρου, οι δοκιμασμένοι τρόποι εξουσίας και διακυβέρνησης (ρώμη, ευγενική καταγωγή) που αποδείχτηκε ότι δε λειτουργούν, είναι πλέον καιρός  να αντικαθίστανται (πνεύμα, σύνεση, γνώσεις).

Υπάρχουν τόσα και τόσα ακόμη που θα μπορούσε κάποιος να σταθεί. Θα κλείσω με το βασικό πράγμα που με ενόχλησε στο Game of Thrones και υποψιάζομαι πολύ κόσμο ακόμη. Το ότι τελείωσε. Το ότι θα ήθελα και άλλους κύκλους με περισσότερα από έξι επεισόδια και ακόμη μεγαλύτερες διάρκειες. Το ότι το προορίσανε να τελειώσει. Γιατί να έπρεπε να τελειώσει?

Evolution Path


The idealized concept of love


I do not remember the path I took, but today my thoughts guided me to the realm of love. One of the things we do not get prepared to grasp as we grow, is the uncomfortable truth that love does not guarantee bliss. The concept of love we learn is full of idealizations that deprive us of a good measure of tolerance to frustration. We tend to believe in the omnipotence of love, in the concept of true love that stays forever unchanged, in the existence of the ideal match or soul mate and the ultimate need to pursue for her/him. We put our love on the objects around us whether this is people, things, institutions, abstract concepts and tend to ignore the rather disruptive clues to our phantasy. Life itself simply cannot be accepted to disrupt the permanent magical cloud we would wish to be on to. When there is love, all will be ok we quote and cling to this belief like we unraveled the most profound truth. If we love someone, he/she should be as we desire him/her by design and we fall apart when reality shows otherwise. Within the state of love we tend to exaggerate every positive trait of our beloved and reduce any flaws to nothing or even love the flaws as well. More than few people believe true love means that someone can know instinctively what the loved one needs without any words to be involved. But love is not a means to an end, it is not a way of acquiring what we think we need. We love someone and he/she becomes ours, not permitted to have his own mind and feeling. We craft our emotional well-being solely around the attainment of another person. And wanting to be endlessly, unconditionally loved, we think we should do the same, choking back our self. We grasp love as a “give and take” must be condition. But all of the above are not sustainable for long, so there is pain, frustration, anger, betrayal but these we cannot accept, so we fear them.

It seems like a core human need to feel pure, untainted love, to construct it and preserve it no matter what. The mother’s love, the family love, the God of love, the love for our country, the love for our football team, a music band e.t.c. On the altar of retaining love sacrifices are made and infinite pain is sometimes justified. We need love to push back the fear of solitude and the ultimate fear of death. These are definitely a couple of the strongest motivations at play, but even for these love will not indefinitely suffice, if we do not nurture the principle of reality in ourselves.

I feel that I must add a necessary remark right here. Love is great and amazing and maybe it is the greatest human experience, one of the greatest for sure. All kinds of love are notable each in its own right and they undoubtedly make life more bright and meaningful. It is not wrong to desire to love and to be loved, but your self is not forfeit without it. It is important to redefine its relative position in the grand scheme of our existence and we cannot simply ignore other unavoidable aspects of human nature which distort our delusions of control, grandiosity and perfection. The sooner we let ourselves elaborate on this, we will be relieved.

We ourselves will at many points think, feel and act in ways that contradict the idealized concept of love. The whole concept of caring for others includes to act in ways that are not compatible with like or love. It goes to this : We are frustrated when not likeable things happen like children do and we do not get trained to accept that our frustration and discomfort is not reason enough to believe we are entitled to exactly what we want despite of life, society, reality.

Spiros Kalimeris Psychiatrist Psychotherapist

Σκληρές κουβέντες

Μερικές φορές δεν υπάρχει χώρος για πολλά πολλά πέρα από καθαρή οργή. Η λογική έχει καταλυθεί, η υποκρισία έχει πιάσει κόκκινο, η βλακεία επίσης και η απώλεια της ελπίδας καραδοκεί στη γωνία

όταν η πλειοψηφία περιγράφεται μονίμως από αυτά :

«Είμαστε χρεοκοπημένοι, αδιόρθωτοι, ανεπίδεκτοι, καταδικασμένοι. Η χώρα μας δε λειτουργεί, οι άνθρωποί της δεν θέλουν να το πάρουν χαμπάρι ή δεν τους νοιάζει, κανένας δεν ενδιαφέρεται να διορθώσει τίποτε, κανείς δεν αναγνωρίζει καν την ανάγκη να ζήσουμε όλοι μαζί, υποτυπωδώς συντονισμένα. Είμαστε ο καθένας μόνος του, ανίκανοι να αντιμετωπίσουμε κοινούς κινδύνους γιατί δεν θέλουμε ν’ αναγνωρίσουμε τίποτε κοινό.»

τα οποία γράφει μεταξύ άλλων ο ΘΟΔΩΡΗΣ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ στο άρθρο «Η εθνική μας κατάθλιψη»

Η μειοψηφία που ΔΕΝ περιγράφεται από αυτά είναι σε αδιέξοδο γιατί από τη μια διαθέτει το ρεαλισμό/μηχανισμό άμυνας να αποστασιοποιείται για να αντέξει και να διαβιώσει όσο καλύτερα μπορεί, από την άλλη οι δυσκολίες της διαβίωσης αυτής που προκαλούνται από την πλειοψηφία και τους εκπροσώπους της δεν παύουν να δοκιμάζουν τα όριά της.

Υπάρχει μια μερίδα ανθρώπων, δεν ξέρω πόσοι μπορεί να είναι, πάντως λιγότεροι από τους υπόλοιπους, που επιθυμεί την αρμονία, που είναι εξωστρεφής, όχι με την έννοια που κάποιος έχει 5000 φίλους βέβαια, αλλά που έχει στραμμένη την προσοχή της και προς τα έξω, το περιβάλλον και τους ανθρώπους και νοιάζεται πραγματικά. Αν κάποιοι το βιώνουν πιο έντονα για λόγους που μόνο η ψυχανάλυση μπορεί να εξηγήσει, αυτό ίσως να ισχύει. Πάντως αυτοί οι λίγοι δεν έχουν και πολλές επιλογές στην παρούσα κατάσταση.

Οι σκληρές κουβέντες είναι πιθανώς μια ήσσονα εκτόνωση. Κατά βάθος ίσως υπάρχει και η αυταπάτη ότι οι σκληρές κουβέντες θα διαπεράσουν ή και θα πονέσουν ακόμη τη χοντροπετσιά…

Evolution Path


Στο ίδιο απογοητευτικό έργο

Σε μια χώρα γεμάτη παράδοξα, είναι από τα highlight το εξής. Παραμελούμε 365 μέρες το χρόνο την ίδια την κοινωνία για την οποία επιδεικνύουμε όψιμο και βραχύ ενδιαφέρον στα λόγια και στα συναισθήματα όταν συμβεί κάποιο βαρύ γεγονός. Η αλήθεια που κάποτε πρέπει να αντικρύσουμε με εντιμότητα είναι ότι στην καθημερινή μας ζωή τίποτα (ή σχεδόν για κάποιους) από αυτά που κάνουμε δε θέτει ως προτεραιότητα το καλό της κοινωνίας, αλλά το ατομικό «καλό». Αυτά τα δύο είναι αποσυνδεδεμένα στον εγκέφαλό μας.

Το κράτος που κατηγορούμε είμαστε εμείς. Κάποτε πρέπει να αρχίσουμε να μαθαίνουμε από την εμπειρία ως σύνολο και όχι μόνο ως άτομα.




Αυθαίρετη δόμηση.

Ρύπανση περιβάλλοντος.









Και πολλά άλλα.

Τι να λέμε ξανά. Για τη μικροπολιτική σκοπιμότητα? Για τα τεράστια οικονομικά συμφέροντα που πάντα επικρατούν? Έχουν ειπωθεί. Ε και?

Ακόμη μια μεγάλη τραγωδία συνέβη και δεν υπάρχει χώρος για αναλύσεις αυτή τη στιγμή. Στον όψιμο ανθρωπισμό και στη συναισθηματική σύμπλευση την ώρα της κρίσης είμαστε πάντα διακριθέντες. Η ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΔΥΝΗΣ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΔΕ ΛΥΝΕΙ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΚΑΠΟΤΕ ΑΝΤΙΛΗΠΤΟ. ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΘΑ ΛΥΘΕΙ ΜΕ ΕΝΑΣΧΟΛΗΣΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ & ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ.

Αναρωτιέμαι πώς νιώθουν οι πληγέντες και οι χαροκαμένοι και αν οι αμέτρητες εκδηλώσεις συμπαράστασης που κυκλοφορούν έχουν την οποιαδήποτε επίδραση πάνω τους.. Καθηλωτικό σοκ. Βαριά θλίψη. Πηγαίος θυμός για το τι θα μπορούσε να γίνει προς αποφυγή της απώλειας. Οι περισσότεροι θα ξεπεράσουν τα τραύματά τους με το πέρας του χρόνου, όμως αυτό που καταγράφεται στον ψυχισμό δε νομίζω ότι μπορεί να περιγραφεί επαρκώς με λόγια. Είναι εν μέρει ΑΝΕΙΠΩΤΟ.

Evolution Path

Το διαφορετικό και η αποδοχή

Στο πλαίσιο της κοινωνικοποίησης κάθε ανθρώπου θα μπορούσε να λεχθεί ότι υπάρχει μια εσωτερίκευση στην αντίληψη ότι το οτιδήποτε διαφορετικό είναι προβληματικό (ή δεν είναι καλό, είναι κακό). Το διαφορετικό είναι μη αποδεκτό και το προβληματικό είναι μη αποδεκτό. Έτσι δημιουργείται μια στάση μη αποδοχής και προς άλλους και προς τον εαυτό μας, όταν ερμηνεύεται το οτιδήποτε ως διαφορετικό. Η εσωτερίκευση αυτή μετατρέπεται σε  μηχανισμό καταπίεσης γιατί η θεώρηση του διαφορετικού δεν έχει να κάνει μόνο με το φύλο, το χρώμα, τη ράτσα, τη θρησκεία, τη σεξουαλική κατεύθυνση. Με πόσους μικρούς τρόπους μπορεί να διαφέρει κανείς από τους άλλους? Σχετίζεται και με κάθε σκέψη, άποψη, πεποίθηση, αντίληψη, συναίσθημα, συμπεριφορά, στοιχείο χαρακτήρα που δεν εντοπίζουμε ότι το έχουν οι γύρω μας. Κάθε τι non correct, που δε ταιριάζει με το υφιστάμενο status quo. Οι κανόνες καλής συμπεριφοράς (savoir vivre) διογκώνονται, διευρύνονται και μετατρέπονται σε ασφυκτικά δεσμά που εγκλωβίζουν. «Πρέπει να νιώθω έτσι?», «Τι θα πουν οι άλλοι?», «Μήπως είμαι προβληματικός?» είναι βασανιστικά ερωτήματα στον εσωτερικό διάλογο. Και ακολουθούν έντονα αισθήματα ντροπής και ενοχής και μια σύγκρουση, ένας εσωτερικός διχασμός μεταξύ του πρέπει και του είμαι.

Ο φόβος της απομόνωσης/μοναξιάς παραμονεύει πίσω από τη γνωστοποίηση της διαφορετικότητας. Εξίσου απειλητικός είναι και ο φόβος της αποτυχίας. Πρόκειται για ακόμη μια εσωτερικευμένη τάση στη σημερινή κοινωνία, η οπτική των πραγμάτων βάσει ενός φίλτρου προσωπικής επιτυχίας ή αποτυχίας, αφού το άτομο μέσα στην «παντοδυναμία» του μπορεί ή δεν μπορεί να ελέγχει τα πάντα. Το διαφορετικό λοιπόν δεν είναι εγγυημένο, προϋποθέτει ρίσκο και άρα ανασφάλεια. Ενώ το «ίδιο» είναι ασφαλές. Πόσοι από μας ανάμεσα σε δύο διπλανά εστιατόρια δε θα επιλέξουμε αυτό που έχει περισσότερο κόσμο («για να έχει πιο πολύ κόσμο, θα είναι καλύτερο»).

Κάποιοι δεν ξέρουν καν ότι βιώνουν αυτή τη σύγκρουση, δηλαδή μεταξύ σε αυτό που ο αληθινός εαυτός τους θα ήθελε να κάνει και μεταξύ αυτό που «πρέπει» να κάνουν. Άλλοι απωθούν και αμύνονται απέναντι στη δύσκολη αυτή κατάσταση ποικιλοτρόπως. Ο διχασμός μπορεί να δημιουργήσει δύο διαφορετικές εκφάνσεις του εαυτού, μία δημόσια και μία ιδιωτική. Η συντήρηση και των δύο είναι κοπιαστική, προκαλεί σύγχυση και συνεχή αρνητικά συναισθήματα που και αυτά χρειάζονται επιπλέον κόπο στη διαχείρισή τους.

Η εντύπωση ότι ο πραγματικός μας εαυτός δεν είναι αρκετά καλός ώστε να είναι αποδεκτός και ελεύθερος να εκφράζεται είναι μια διαρκής ανοιχτή πληγή.


Το Θάρρος

..Είναι άκρως ενδεικτικό, σχεδόν κανόνας, ότι το ηθικό θάρρος κάπου πηγάζει από την τέτοιου είδους ταύτιση, δια της ευαισθησίας, με όσα υφίστανται και υπομένουν οι συνάνθρωποί του. Μπαίνω στον πειρασμό να ονομάσω αντιληπτικό αυτό το είδος θάρρους, καθώς εξαρτάται από την ικανότητα του ατόμου να αντιλαμβάνεται, να αφήνει τον εαυτό του να βλέπει τα πάθη των άλλων. Αν επιτρέψουμε στον εαυτό μας να βιώσει το κακό, θα αναγκαστούμε να κάνουμε κάτι γι’ αυτό. Είναι παγκοίνως αναγνωρίσιμη αλήθεια ότι, όσο δε θέλουμε να μπλέξουμε, όσο δε θέλουμε να αντιμετωπίσουμε ακόμα και το θεωρητικό ερώτημα αν θα προστρέξουμε σε βοήθεια κάποιου που υφίσταται άδικη μεταχείριση ή όχι, κλείνουμε τις πόρτες της αντίληψής μας, γινόμαστε τυφλοί στον πόνο του άλλου, απομονώνουμε την ενσυναίσθησή μας από το πρόσωπο που χρειάζεται βοήθεια. Γι’ αυτό και η πιο έκδηλη μορφή δειλίας στις μέρες μας κρύβεται πίσω από τη φράση «δεν ήθελα να μπλέξω»..


Rollo May

Διαχρονικό απόσπασμα από “Το Θάρρος της Δημιουργίας” 1975