Δράση από κυβερνήσεις όχι μόνο από τα άτομα

Key points from this interesting article :

Climate experts aren’t celebrating. If anything, they say, this comparatively mild and temporary reduction shows how desperately we need comprehensive climate policy—to reduce emissions in a truly systematic, sustainable way.

“Individual action, although important, will not solve this, in my opinion. We’re going to have to have government action,”

a 2019 study in the journal Nature Climate Change found that when people are asked to make small personal sacrifices, they’re less likely to push for wider systemic changes like a carbon tax

The federal lack of readiness for the coronavirus has proven tremendously costly in terms of both lives and money, she said. “Obviously, that maps on perfectly to what we’re risking with climate change.”

The Covid-19 crisis has shown how quickly governments can make decisions to ensure the safety and well-being of their citizens, Herzer Risi pointed out. “Clearly, we are able to make significant shifts in focus when needed,”

Πηγή : The Coronavirus and the Limits of Individual Climate Action

Σκέψεις εν μέσω πανδημίας

Οι περισσότεροι αρχίζουν και συνειδητοποιούν ότι το «μένουμε σπίτι» βαίνει προς μείωση από τα πιο επίσημα χείλη και απ’ ό,τι φαίνεται σοκάρονται με τρόπο που φανερώνει τον καταστροφικό τρόπο που έχει επικοινωνηθεί ή μεταφραστεί ως τώρα το πρόβλημα του κορωνοϊού. Είναι εντυπωσιακό πως η δημόσια συζήτηση (με πολλούς ιατρούς μάλιστα να τη συντηρούν) συνεχίζει να κινείται γύρω από την αντίληψη να προσπαθούμε μην έρθουμε ποτέ σε επαφή με τον ιό, λες και είναι αυτό ποτέ δυνατόν. Λες και μπορεί να γίνει δυνατόν. Η καταιγιστική διασπορά απετράπη με επιτυχία. Έχει σημειωθεί μια απρόσμενα εξαιρετική για τα ελληνικά δεδομένα διαχείριση μιας υγειονομικής κρίσης, αλλά οι περισσότεροι φαίνεται ότι κατάλαβαν ότι δε θα υπάρξει σταδιακή διασπορά στο μέλλον, η οποία αναπόφευκτα θα έχει κάποια θνητότητα (για την οποία δεν μπορούμε να έχουμε αξιόπιστα στοιχεία προς το παρόν).

Δε γνωρίζουμε όσα θα θέλαμε για τον κορωνοϊό, αλλά από αυτά που γνωρίζουμε διαλάθουν εύκολα της προσοχής δύο βασικά στοιχεία. Σε πολύ υψηλά ποσοστά η επαφή με τον ιό δε σημαίνει νόσηση και η νόσηση δε σημαίνει θάνατος. Παράλληλα υπερτονίζονται όλα τα αρνητικά με τρόπο που διέπεται από πανικό και ωσάν μια μελλοντική δυστοπία να είναι η μόνη λύση.

1.Οι ευπαθείς και οι ηλικιωμένοι θα παραμείνουν ευπαθείς και ηλικιωμένοι όχι μόνο στον κορωνοϊό αλλά και γενικά σε ασθένειες στο διηνεκές. Ναι και σε ασθένειες όπως η γρίππη (για την οποία υπάρχουν εμβόλια), ασχέτως αν είναι λιγότερο επικίνδυνες. Οι επιλογές λοιπόν είναι για να μην κινδυνέψουν  ποτέ οι ευπαθείς και οι ηλικιωμένοι είναι να μείνουν μόνιμα σπίτι μέχρι να βγει εμβόλιο ή άλλη θεραπεία. Να το εισηγηθούν λοιπόν αυτό όσοι είναι αυτής της τοποθέτησης στους αρμόδιους και στο βασικό διαχειριστή της κρίσης που τόλμησε να αναρωτηθεί αν «Μπορεί να μείνει η χώρα σε lock down για 18 μήνες;»

2.Οι νέοι και τα παιδιά νοσούν ήπια και πεθαίνουν σε απειροελάχιστα ποσοστά βάσει του CFR by age. Όμως ναι δεν είναι 100% ασφαλείς. Οπότε η επιλογή για 100% βεβαιότητα είναι να μείνουν και αυτοί μέσα μόνιμα μέχρι το εμβόλιο. Να τους το πουν λοιπόν και να το επιβάλλουν και σε αυτούς. Θέλει κανείς να πεθαίνουν άνθρωποι? Οι έννοιες της βεβαιότητας και της αβεβαιότητας ειδικά στην ιατρική μάλλον έχουν παρεξηγηθεί.

3.Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το πώς πάει σχεδόν να ξεχαστεί ότι οι άνθρωποι κινδυνεύουν και πεθαίνουν εντέλει και από άλλα αίτια. Παραθέτω τον χαρακτηριστικό ιστότοπο WORLD LIFE EXPECTANCY που κάνει συνεχή ζωντανή καταμέτρηση των θανάτων από κάθε αιτία παγκοσμίως μέσα στο 2020. Τα νούμερα είναι ψυχρά και ιλιγγιώδη. Και θα χρησιμοποιήσω πάλι το παράδειγμα της γρίππης, μια και έγινε σχεδόν ταμπού να την αναφέρει κανείς πλέον. Το θέμα δεν είναι ότι ο κορωνοϊός είναι πιο επικίνδυνος από τη γρίππη. Αυτό ισχύει στη φάση που είμαστε. Είναι ένα ζήτημα όμως το είδος ηθικής που επιβάλλει να κοπτόμαστε αδιαπραγμάτευτα για τους θανάτους από covid-19 (και επειδή θα ήταν πολλαπλάσιοι χωρίς μέτρα), αλλά όχι για τους θανάτους από κάτι άλλο (και επειδή θα είναι λιγότεροι). Το ερώτημα λοιπόν είναι αν οι λιγότεροι άνθρωποι που θα πεθάνουν από γρίππη είναι λιγότερο σημαντικοί σε σχέση με τους ανθρώπους που θα πεθάνουν από κορωνοϊό. Πόσες εκατοντάδες χιλιάδες θάνατοι ανά χρόνο από γρίππη ή άλλες λοιμώδεις νόσους θα είχαν αποφευχθεί αν είχε επενδυθεί έστω ένα μέρος των μέτρων και πόρων που αφιερώνονται στον covid-19? Παρεπιπτόντως τα στοιχεία δείχνουν για φέτος μείωση των θανάτων από γρίππη έμμεσα λόγω των μέτρων για τον κορωνοϊό.

4ον και τελευταίον. Μπορεί να εκπλαγείτε εσείς οι διαδικτυακοί αυτόκλητοι φύλακες της ηθικής και της ζωής, αλλά είναι δυνατόν ο ίδιος άνθρωπος να ανησυχεί για τον κορωνοϊό, να αντιλαμβάνεται την ανάγκη των αλλαγών που χρειάζεται να εφαρμόζονται και ταυτόχρονα να προβληματίζεται για ευρύτερα ζητήματα, όπως το χτίσιμο μιας ευρύτερης ανοσίας, αλλά και οι μακροπρόθεσμες συνέπειες μιας σκληρής καραντίνας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δέχεται τη θνητότητα. Η υποβόσκουσα αντίληψη που κυοφορείται ότι όσοι είναι υπέρ της σταδιακής προσεκτικής άρσης των μέτρων είναι μάλλον άτομα μειωμένης ηθικής που δεν τους ενδιαφέρει ότι πεθαίνουν άνθρωποι από κορωνοϊό είναι απαράδεκτη και θα χαρακτηρίσω οπωσδήποτε υποκριτή όποιον διαλαλεί το δικό του «αποτροπιασμό» την ώρα που δεν το κάνει και δεν το έκανε ποτέ για όσους πεθαίνουν από άλλα αίτια. Επαναλαμβάνω στους εκπροσώπους της παντοδυναμίας, πρώτον να εισηγηθούν το μόνιμο lockdown για τον κορωνοϊό και δεύτερον να κάνουν lockdown για τη γρίππη κάθε χρόνο. Ταυτόχρονα να καθορίσουν σχέδιο αποφυγής των θανάτων που θα είναι άμεση ή έμμεση συνέπεια του lockdown. Να δουν λίγο και τα 7.000.000 θανάτων που αποδίδονται από τον ΠΟΥ στην ατμοσφαιρική ρύπανση και να εισηγηθούν με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο εξίσου αυστηρά μέτρα περιορισμού αυτής. Α ναι πολλά εκατομμύρια άνθρωποι και μάλιστα όλο και νεότερων ηλικιακών ομάδων πεθαίνουν από καρδιαγγειακά νοσήματα. Επειδή λοιπόν η διατροφή είναι ένας από τους κύριους παράγοντες κινδύνου να εισηγηθούν επιβολή υγιεινής διατροφής διά νόμου παγκοσμίως. Γιατί δεν ξεκινούν επείγοντα φόρουμ στα σόσιαλ για τα καρδιαγγειακά? Δεν κατάλαβα, έχει αντιμετωπίσει η ιατρική τα εμφράγματα και είμαστε οκ? Είναι εφιαλτική η εικόνα της covid-19 πνευμονίας, αλλά το να πεθάνεις από ό,τι άλλο είναι οκ? Τέλος μην ξεχνάμε την απώλεια ζωών και μάλιστα σημαντικού ποσοστού νέων λόγω ψυχικών διαταραχών, κυρίως λόγω αυτοκτονίας. Οι νέοι έχουν μακράν μεγαλύτερες πιθανότητες να αυτοκτονήσουν στη σημερινή εποχή παρά να πεθάνουν από κορωνοϊό.

Τι άλλο να πούμε?

Σπύρος Καλημέρης

 

A view on Joker movie

Poverty is the worst form of violence

I have recently watched “Joker” movie and I have read several interesting views on it.

Many pinpoint as a stigma generator the link implied between violence and mental illness. I believe it will be indeed an unfortunate and inevitable result that many people will think about it in an etiological manner. This is an important flaw, but I would say it should not be the main focus of the discussion.

In my view there are two other important messages that should be primarily addressed. First of all the movie highlights what it does mean to have a mental illness and in this part I felt Joker to give us the real thing. The despair, the anger, the existential agony, the depression, the delusional constructs are depicted and their sheer emotional force is overwhelming. Do you fear it? Can you not empathize to it? I am certainly not ignoring it and the notion that I could turn distanced and mechanistic about it is unacceptable.

Second message has got to do with Violence. It is really frustrating to keep listening to people condemning violence while denying its various, silently allowed forms that exist within human society. Should I state them one by one? Aren’t phenomena as injustice, neglect, abuse, corruption, disregard of human life, bullying real? Do they not incite distress, anger and even hatred to the people they are directed at? Are we really asking our kids to be different when at the same time various forms of violence are being displayed at home, school and neighborhood? How does society expect to reduce violent behavior when it is blind about some of its origins? Isn’t war the greatest perhaps example of man approved violence? Was the spark to induce the riots in Joker’s Gotham city just meant to happen through a mentally ill person’s act? Were all the rioters mentally ill perhaps? But we were just talking about the myth of increased connection between violence and mental illness.

Evolution Path

Eco-anxiety, κλιματική αλλαγή, περιβαλλοντική απειλή

Στο πλαίσιο της επικαιρότητας έχει προκύψει η έννοια eco-anxiety. Αυτό μαζί με όλη την συζήτηση για την κλιματική αλλαγή και το περιβάλλον δίνει λαβή σε διάφορες προεκτάσεις που χρήζουν σχολιασμού και διευκρινήσεων προς αποσαφήνιση διαφόρων παρερμηνειών.

Η eco-anxiety δεν είναι μια καινούρια ασθένεια που ανακάλυψαν οι ψυχίατροι ή κάποια νέα πρωτοφανής ψυχική διαταραχή. Η γνώση του μηχανισμού του άγχους μας βοηθά ώστε να τεκμηριώσουμε τη θέση αυτή. Η βασική αρχή που πρέπει να έχουμε κατά νου είναι ότι άγχος και αγχώδης διαταραχή μπορεί να προκληθούν από πολλές αιτίες και όχι μόνο μία. Όμως η πυρηνική (ψυχο)παθολογία είναι αυτή της αγχώδους διαταραχής με σημεία και συμπτώματα από την ψυχική και σωματική σφαίρα που έχουν αναφερθεί εκτενώς σε άλλα άρθρα από το γράφοντα. Επομένως η eco-anxiety είναι άγχος και ανησυχία (που μπορεί ενίοτε να φτάσει και σε αγχώδη διαταραχή) για τις επιπτώσεις της περιβαλλοντικής καταστροφής.

Περιβαλλοντικά και φυσικά φαινόμενα όπως οι πλημμύρες, οι ξηρασίες, οι πυρκαγιές, οι τυφώνες, το τσουνάμι, οι σεισμοί κ.α. αναμένεται να προκαλέσουν ψυχικό στρες. Πόσο μάλλον σε εκείνους τους ανθρώπους που τα έχουν βιώσει, που έχουν χάσει δικούς τους, έχουν καταστραφεί οι περιουσίες τους. Σε μια λίγο πιο προχωρημένη ανάλυση η αδυναμία ελέγχου της φύσης πάντα προκαλούσε και ακόμη προκαλεί ενδεχομένως ποικίλλου βαθμού υπαρξιακό φόβο στον άνθρωπο. Αυτό έχει πολλές και διάφορες σοβαρές προεκτάσεις, όμως εξηγεί εν μέρει εδώ την ανθρώπινη τάση αποφυγής και άρνησης των ενδείξεων που σηματοδοτούν μια σοβαρή κλιματική αλλαγή.

Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι αυτό διαφέρει από το στρες που μπορεί να προκύπτει από τα ίδια τα στοιχεία που απαρτίζουν ένα κλίμα όπως παράδειγμα η ζέστη, ο καύσωνας, το ψύχος, η αλλαγή της σύστασης του αέρα και αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής μελέτης.

Λίγα λόγια για το θέμα της απειλής νιώθω ότι πρέπει να ειπωθούν. Σε υποθετικό παράδειγμα που βρίσκεται κάποιος στην αφρικανική ζούγκλα και εντοπίζει ένα λιοντάρι να ορμάει κατά πάνω του, θα βιώσει φυσικά τεράστιο πανικό. Δε θα ειπωθεί ότι αυτός παθαίνει κρίση πανικού τη στιγμή αυτή. Ούτε θα νιώσει ο άνθρωπος άγχος για τον πανικό που βιώνει ως κάτι καταστροφικό και απειλητικό για τον ίδιο. Πρόκειται για μια πραγματική και άμεση απειλή. Όμως υπάρχουν και οι μακροπρόθεσμες απειλές. Για παράδειγμα όταν ξέρουμε ότι ένα αρνητικό για μας σενάριο θα συμβεί στο μέλλον. Στο πλαίσιο μιας τέτοιας απειλής σημεία κλειδιά στο άγχος που θα βιώσουμε αποτελούν το αν ξέρουμε σίγουρα ότι θα συμβεί ή όχι, το αν ξέρουμε πότε θα συμβεί ή όχι, το πόσο αρνητικό εκτιμούμε ότι είναι το σενάριο αυτό, αλλά και το τι εκτιμούμε ότι μπορούμε να πράξουμε ώστε αυτό να μη συμβεί.

Επιπλέον χρήζει υπενθύμισης ότι το άγχος/στρες δεν είναι πάντα και απαραίτητα παθολογικό/προβληματικό. Είναι ένας μηχανισμός κινητοποίησης και επιβίωσης και θα πρέπει να μην το ξεχνάμε αυτό με ένα πρίσμα αποφυγής της υπερδιάγνωσης και ψυχιατρικοποίησης  κάθε είδους στρες. Και επιπλέον το ίδιο το στρες στη φυσιολογική του διάσταση που ενίοτε μπορεί να περιλαμβάνει πιο έντονες και αισθητές εκδηλώσεις, δεν αποτελεί κίνδυνο. Η αντίληψη απειλής στην παραμικρή αλλαγή της ψυχοσωματικής κατάστασης που προκαλεί το στρες είναι επιβαρυντικός παράγοντας για την εγκατάσταση πλέον της διαταραχής άγχους.

Η τάση για ανίχνευση απειλής στο περιβάλλον είναι έμφυτη στην ανθρώπινη φύση και εξελικτικά αναγκαία. Η εκτίμηση της απειλής είναι κομβικό στοιχείο ως προαναφέρθηκε με την πιθανότητα της υπερεκτίμησης από τη μια και της υποβάθμισης από την άλλη. Μιλώντας για eco-anxiety οπωσδήποτε είμαστε στην πρώτη περίπτωση, όμως είναι κατάλληλη μια φυσιολογική ανησυχία για την πορεία της περιβαλλοντικής/κλιματικής κατάστασης της γης? Δεν αποτελούν διάφορα γεγονότα ενδείξεις ανησυχητικές? Δε θα τα απαριθμήσω εδώ υπάρχουν αμέτρητες πηγές σοβαρού επιπέδου ώστε να προβληματίζεται κανείς. Είναι σίγουρο ότι ο πλανήτης οδηγείται στην καταστροφή και άμεσα, ή ισχύει ότι δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα να το αποτρέψουμε? Όχι εμφατικά. Υπάρχει αντίληψη από τους ισχυρούς που λαμβάνουν αποφάσεις διεθνώς ότι χρειάζονται μέτρα δραστικά πλέον και ότι δε θα πρέπει το οικονομικό κόστος να αποτελεί τροχοπέδη προς αυτή τη δράση? Είναι ίσως προκατειλλημένη μια απόλυτα αρνητική απάντηση, όμως τέτοια μέτρα δε φαίνονται να υπάρχουν προς το παρόν. Θα ζητούσε κανείς πιο ώριμες και προσεκτικές πολιτικές στο θέμα από αυτό που ως τώρα διαφαίνεται.

Επισημαίνεται η τάση της ανθρώπινης φύσης προς το άμεσο κέρδος σε βάρος του μακροπρόθεσμου, αλλά και την τάση για αποφυγή του δυσάρεστου και αναβολής ως την τελευταία στιγμή που η αμεσότητα του κινδύνου θα δώσει επιτέλους το σχετικό κίνητρο για δράση. Επισημαίνονται διάφορα εγγενή μειονεκτήματα του υπάρχοντος οικονομικού συστήματος (χωρίς να καταδικάζεται εξ’ ολοκλήρου αυτό) που ακριβώς επειδή είναι μόνο οικονομικό σύστημα αποτυγχάνει να λογαριάσει άλλους παράγοντες που θέλουμε δε θέλουμε το υπερβαίνουν, όπως είναι η ίδια η ανθρώπινη ζωή. Στο δημόσιο λόγο και χώρο σε ένα πλαίσιο καταναγκαστικής «πολιτικής ορθότητας» η αμφισβήτηση υπαρχόντων θεσμών εύκολα παρερμηνεύεται και τιτλοφορείται ποικιλοτρόπως με συνέπεια την απώλεια του ουσιαστικού νοήματος.

Ο τρόπος που μεταφράζεται η έννοια απειλή σε επίπεδο πλανήτη αλλάζει. Εννοώ ότι 20 30 40 50 100 χρόνια για έναν πλανήτη δεν είναι πολύς χρόνος. Για τον άνθρωπο βέβαια είναι πάρα πολύς και αυτό ίσως μπερδεύει δημιουργώντας εντύπωση ότι δε χρειάζεται να γίνει κάτι άμεσα. Η κλιματική αλλαγή είναι μακροπρόθεσμη απειλή με το ανθρώπινο κριτήριο και γι’ αυτό οφείλουμε να αποκτήσουμε οπτική σε επίπεδο πλανήτη, με την έννοια του πόσου χρόνου θα χρειαστεί ώστε οι σχετικές δράσεις να πιάσουν τόπο.

Θα ήθελα να κλείσω με μια μικρή αναλογία. Όταν ένας άνθρωπος καπνίζει δεκαετίες, είναι παχύσαρκος, πίνει συχνά, έχει χοληστερίνη, τριγλυκερίδια, σάκχαρο, υπέρταση λέμε ότι κινδυνεύει πολύ περισσότερο από το μέσο όρο να πάθει σοβαρό καρδιαγγειακό νόσημα. Είναι μια απειλή κατά της ζωής του και κατά της ποιότητας αυτής στην καλύτερη περίπτωση. Θα πάθει σίγουρα ο άνθρωπος αυτός καρδιαγγειακό νόσημα? Όχι. Μικρές πιθανότητες αλλά μπορεί και να μην πάθει. Πρέπει ο άνθρωπος αυτός να λάβει μέτρα ώστε να αποτρέψει την απειλή αυτή? Ναι λέει μια αυθόρμητη απάντηση. Έλα όμως που ουκ ολίγοι «κάτοχοι των ανωτέρω παραγόντων κινδύνου» συνάνθρωποί μας δε λειτουργούν έτσι και επιμένουν σε μια σχεδόν ξέφρενη απόλαυση του τσιγάρου, του φαγητού, του ποτού κ.λ.π., με ή χωρίς επίγνωση (συχνά μάλιστα περήφανοι για τη στάση τους αυτή). Πώς θα σας φαινόταν μια παρόμοια στάση όσον αφορά ένα παγκόσμιας κλίμακας φαινόμενο όπως η κλιματική αλλαγή?

Σπύρος Καλημέρης Ψυχίατρος Ψυχοθεραπευτής

Τον πρώτο προϋπολογισμό στον κόσμο για «την ευημερία των πολιτών» παρουσίασε η Νέα Ζηλανδία

Κάπου γίνονται δηλαδή αυτά!

https://www.protagon.gr/epikairotita/ton-prwto-proypologismo-ston-kosmo-gia-tin-evimeria-twn-politwn-parousiase-i-nea-zilandia-44341847002

Game of Thrones is over

Game of Thrones is considered a top human creation, whether we are talking about literature or a TV series. Having faithfully watched the series before the current hype and having read all George Martin’s books even before the series, I find almost funny the the general displeasure evoked by the evolution and end of the 8th cycle. As if every creation of human art is supposed to be another fancy product to be consumed by an insatiable conceited audience.

The Game of Thrones is perhaps the most «realistic fantastic» story that has ever existed, and has been an enormous influence for fantastic literature itself. Its Realism has to do with the imprinting of human nature itself on all its negative and positive features. Idealized characters and happy endings no matter how nice they make us feel, here they lose their place. The culmination is the human aggression or tendency for destruction that rationalizes the carnage of a whole city «in order to save the kingdom» and inevitably reminds us facts of our time like the Nazi heirloom of the 2nd World War and much more recent military interventions of the so-called great countries with enormous collateral losses for civilians, to «liberate nations from tyrants».

I have the feeling that the last cycle of the series, given its creators’ awareness of the enormous global appeal it would have, aimed to pass some messages to the world. In any case, personally, I want to interpret some of the events that unfolded as such. For example, unexpected for me was the way John chose to end the danger his beloved had come to represent for the Seven Kingdoms. And most importantly, it symbolizes the prevalence of logic towards emotion, the submission of the individual benefit in favor of the massive one. Something that should be happening more in real life.

An important element for me was the way in which power was distributed after the end of the war. Bran’s choice for king is the biggest message for me. Bran is physically weak, disabled. Here is the fall of an ancient human doctrine that the strongest male must always lead. But Bran is also gifted with special spiritual gifts. His increased mnemonic ability keeps the whole past of Westeros in his mind, making him worthy to bear the title of the wise. At the same time, the brilliant dwarf, a boxing bag  for the vast majority of his peers since born, having repeatedly influenced the row of events, is chosen as the right hand of the king. Even the awkward burly scholar Samwell Tarly is included in the central core of decision-makers, despite the ironic rejection of his «progressive» idea of ​​democracy. In a few words, the message I want to believe exists is that, although by fire and iron, the traditional tried-and-tested ways of power and governance (physical strength, «noble origin») which have been proven faulty, it is about time to be replaced (mind, prudence, knowledge) for the sake of the people and the evolution of human kind.

There is so much more that one could comment on. I will finish with the main thing that bothered me in the Game of Thrones and I suspect a lot of people feel the same. That it’s over. That I would like other circles with more than six episodes and even longer durations. That they intended it to end. Why should it be over?

 

Το Game of Thrones αποτελεί θεωρώ ένα κορυφαίο ανθρώπινο δημιούργημα, είτε μιλάμε για λογοτεχνία, είτε για τηλεοπτική σειρά. Έχοντας παρακολουθήσει τη σειρά ανελλιπώς πριν το σημερινό hype και έχοντας διαβάσει όλα τα βιβλία του George Martin ακόμη πιο πριν, βρίσκω σχεδόν αστείο το ντόρο που γίνεται με την εξέλιξη και το τέλος του 8ου κύκλου, καθώς λέει «δεν άρεσε στους φαν». Λες και η ανθρώπινη δημιουργικότητα για οποιοδήποτε είδος τέχνης και αν πρόκειται, είναι άλλο ένα προιόν προς κατανάλωση από ένα ακόρεστο φαντασμένο κοινό.

Το Game of Thrones είναι ίσως η πιο «ρεαλιστική φανταστική» ιστορία που έχει υπάρξει και μάλιστα έχει επηρεάσει σχετικά και ολόκληρο το είδος της φανταστικής λογοτεχνίας. Ο ρεαλισμός έχει να κάνει με την αποτύπωση της ίδιας της ανθρώπινης φύσης σε όλο το αρνητικό και θετικό της πρόσημο. Οι εξιδανικευμένοι χαρακτήρες και τα happy endings όσο και ωραία μας κάνουν να νιώθουμε, εδώ χάνουν τη θέση τους. Τα κίνητρα της εξουσίας, του χρήματος, οδηγούν σε πόνο και βάσανα τους ίδιους τους κυνηγούς τους. Αποκορύφωμα αποτελεί η ανθρώπινη επιθετικότητα ή τάση για καταστροφή που φτάνει να εκλογικεύει το μακελειό μιας ολόκληρης πόλης «για να σωθεί το βασίλειο» και θυμίζει αναπόφευκτα στην εποχή μας εκτός από τη ναζιστική θηριωδία του 2ου Παγκ. Πολέμου, ανάλογες πιο πρόσφατες στρατιωτικές παρεμβάσεις των λεγόμενων μεγάλων δυνάμεων με τεράστιες παράπλευρες απώλειες σε αμάχους, για να «απελευθερώσουν έθνη από τυράννους».

Έχω την αίσθηση ότι ο τελευταίος κύκλος της σειράς, με δεδομένη την επίγνωση των δημιουργών του για την τεράστια παγκόσμια απήχηση που θα είχε, στόχευσε να περάσει κάποια μηνύματα στον κόσμο. Εν πάσει περιπτώσει προσωπικά εγώ θέλω να ερμηνεύω κάποια από τα γεγονότα που εκτυλίχθηκαν ως τέτοια. Για παράδειγμα ήταν απρόσμενος για μένα ήταν ο τρόπος που επέλεξε ο John να τελειώσει τον κίνδυνο που αντιπροσώπευε πλέον η αγαπημένη του για τα Επτά Βασίλεια. Και το σπουδαιότερο, συμβολίζει την επικράτηση της λογικής απέναντι στο συναίσθημα,  του συνολικού κέρδους απέναντι στο ατομικό. Κάτι που ίσως θα έπρεπε να συμβαίνει περισσότερο στην πραγματική ζωή.

Σημαντικό στοιχείο για μένα αποτέλεσε ο τρόπος κατανομής της εξουσίας μετά το πέρας του πολέμου. Η επιλογή του Bran αποτελεί για μένα το μεγαλύτερο μήνυμα της σειράς. Ο Bran είναι σωματικά αδύναμος, ανάπηρος. Καταρρίπτεται εδώ το δόγμα της κατάληψης της εξουσίας από το ισχυρότερο αρσενικό. Επιπλέον όμως ο Bran είναι και προικισμένος με ιδιαίτερα πνευματικά χαρίσματα. Η επαυξημένη μνημονική του ικανότητα κρατάει ολόκληρη την ιστορία του Γουέστερος στο νου του κάνοντας τον άξιο να φέρει τον τίτλο του σοφού. Παράλληλα ο πανέξυπνος νάνος, σάκος του μποξ για τη συντριπτική πλειοψηφία του περίγυρού του σε όλη του τη ζωή, έχοντας επηρεάσει επανειλημμένα τις εξελίξεις στην ιστορία, επιλέγεται ως δεξί χέρι του βασιλιά. Ακόμη και ο αδέξιος χοντρούλης λόγιος Samwell Tarly υφίσταται στον κεντρικό πυρήνα των προσώπων που λαμβάνουν αποφάσεις, παρά την ειρωνική απόρριψη της «προοδευτικής» του ιδέας περί δημοκρατίας. Με λίγα λόγια το μήνυμα που θέλω να πιστεύω ότι δίνεται είναι ότι αν και δια πυρός και σιδήρου, οι δοκιμασμένοι τρόποι εξουσίας και διακυβέρνησης (ρώμη, ευγενική καταγωγή) που αποδείχτηκε ότι δε λειτουργούν, είναι πλέον καιρός  να αντικαθίστανται (πνεύμα, σύνεση, γνώσεις).

Υπάρχουν τόσα και τόσα ακόμη που θα μπορούσε κάποιος να σταθεί. Θα κλείσω με το βασικό πράγμα που με ενόχλησε στο Game of Thrones και υποψιάζομαι πολύ κόσμο ακόμη. Το ότι τελείωσε. Το ότι θα ήθελα και άλλους κύκλους με περισσότερα από έξι επεισόδια και ακόμη μεγαλύτερες διάρκειες. Το ότι το προορίσανε να τελειώσει. Γιατί να έπρεπε να τελειώσει?

Evolution Path

 

Η έρευνα είναι η ψυχή της προόδου

Ένα απόσπασμα από την αυτοβιογραφία του Γεωργίου Παπανικολάου (13 Μαΐου 1883 – 19 Φεβρουαρίου 1962), ιατρού παγκοσμίως αναγνωρισμένου για την ανακάλυψη του γυναικολογικού τεστ Παπ :

«Έφυγα από την Ελλάδα με σπασμένα φτερά και νόμιζα πως δεν θα μπορούσα πια ποτέ να πετάξω. Όλοι γύρω μου με θεωρούσαν ως ένα ναυαγισμένο ιδεοπαθή και άρχισα σιγά σιγά να το πιστεύω και εγώ ο ίδιος… Ευτυχώς εδώ (Αμερική) βρήκα άλλον κόσμο, άλλους ανθρώπους με πλατύτερες ιδέες με ευγενέστερα αισθήματα με υψηλότερα ιδεώδη και μπόρεσα να μπω πάλιν εις τον δρόμον μου. Για πρώτην φορά στην ζωήν μου ημπορώ να πω πως είμαι ευχαριστημένος. Έχω γύρω μου ζωήν που κοιτάζει μπροστά εις το μέλλον και όχι οπίσω εις το παρελθόν.
Η Ελλάς είναι ένα παμμέγιστον νεκροταφείον επάνω εις το οποίον είναι στημένα τα πέτρινα αγάλματα των αρχαίων σοφών. Πίσω, πίσω, πίσω. Η έρευνα είναι η ψυχή της προόδου. Ο Αμερικανός ή ο Ευρωπαίος όταν του πω ότι είμαι επιστήμων και δεν κάνω τίποτε άλλο από το να ερευνώ με θεωρεί όχι μόνον ως χρήσιμον στοιχείο, αλλά ως κάτι ανώτερο από τους κοινούς ανθρώπους. Ο Έλλην με θεωρεί απεναντίας ως ένα άχρηστον όν και όχι μόνον άχρηστον αλλά και επικίνδυνον ως ένα είδος φρενοπαθούς, ο οποίος έχει καταληφθεί από μανίαν μέσα εις το νεκροταφείον του (…)»

 

Μια διαχρονική κατάσταση που δε φαίνεται να έχει βελτιωθεί και πολύ ως σήμερα σε ένα πλαίσιο μιας εγκυστωμένης εθνικής μεγαλομανίας, προσκόλλησης σε συντηρητικές ιδεοληπτικές ιδέες όπως π.χ. «πίστευε και μη ερεύνα», καχύποπτου αρνητισμού προς την αλλαγή και την εξέλιξη, αλλεργικής αντίδρασης σε οποιαδήποτε αμφισβήτηση ενός άρρωστου status quo, αναγωγής του «τι θα πουν οι άλλοι» ως υπέρτατου κριτηρίου προσωπικής αξίας, αρνητικής πρωτιάς σε σειρά κοινωνικοπολιτικοικονομικών δεικτών και πολλά άλλα.